TuyetDoi.comTuyệt Đối
Gas, lửa và phòng cháy từ thói quen

Phòng cháy trong nhà trước giờ ngủ: vòng kiểm 5 phút mỗi tối và chỗ nên có báo khói

Cháy ban đêm nguy vì cả nhà đang ngủ và ngửi khói kém. Vòng kiểm 5 phút trước giờ ngủ: bếp, sạc, sưởi, bàn thờ, cửa, chìa khoá, và vì sao báo khói nên ở trần.

An adult seen from behind closing a bedroom door gently at night, a hallway with a small round white ceiling device and a soft plug-in night light, warm evening lamp light, wide interior shot

Một vòng kiểm khoảng năm phút trước khi ngủ, đi từ bếp qua phòng khách, bàn thờ, chỗ sạc, rồi tới cửa, giúp tắt phần lớn nguồn lửa có thể bắt đầu trong đêm: bếp và van gas, nến và hương, máy sưởi, đồ đang sạc, ổ chia cắm nhiều thiết bị. Kèm theo đó, một đầu báo khói đặt trên trần hành lang ngoài phòng ngủ là lớp nhắc cần có, vì người ngủ say thường không tỉnh dậy vì mùi khói.

Cháy ban ngày thường được phát hiện sớm. Cháy ban đêm thì khác: mọi người đang ngủ, cửa đã khoá, đèn đã tắt, và đường ra phải tìm trong bóng tối. Bài này nói vì sao đêm là lúc nguy hơn, vòng kiểm trước khi ngủ theo từng chỗ, nguyên lý chọn chỗ cho đầu báo khói, việc tự làm và việc nhờ thợ, và chia việc trong nhà để vòng kiểm không phải nhớ một mình.

Vì sao cháy ban đêm nguy hơn

Người đang ngủ ngửi kém hơn người thức. Khói từ một ổ cắm âm ỉ, một chiếc chăn bị máy sưởi làm sém, có thể lan khắp nhà trong khi mọi người vẫn ngủ. Khói còn chứa những khí làm người hít vào lơ mơ thêm, khó tỉnh hẳn. Đó là lý do đầu báo khói được khuyên nên có: nó nghe thay cho mũi của người đang ngủ.

Ban đêm cũng là lúc nhiều thiết bị chạy mà không ai trông: điện thoại sạc cạnh gối, máy sưởi trong phòng, quạt cũ chạy suốt đêm, máy giặt hẹn giờ, nồi hầm điện nấu sẵn cho sáng mai. Nguồn lửa trần như nến, hương ở bàn thờ, nhang muỗi ở góc phòng cũng hay bị để lại sau giờ thắp.

Thứ ba là đường ra. Ban đêm cửa đã khoá nhiều lớp, chìa có thể ở trong túi xách, đèn tắt, có khi mất điện vì chính đám cháy làm nhảy aptomat. Trẻ nhỏ và người già ngủ ở phòng khác, có người ngủ tầng trên. Mỗi phút tìm chìa, tìm đèn, gọi nhau là một phút khói dày thêm.

Cuối cùng là cửa phòng ngủ. Cửa đóng làm chậm khói và nhiệt đi vào phòng, giữ cho không khí trong phòng sạch lâu hơn. Nhiều gia đình để mở cửa phòng ngủ cho thoáng; với nhà có điều hoà, đóng cửa khi ngủ vừa hợp thói quen vừa thêm một lớp ngăn khói.

Vòng kiểm 5 phút trước giờ ngủ

Đi theo một thứ tự cố định mỗi tối, thứ tự giống nhau thì không phải nghĩ, và sót là nhận ra ngay. Bảng dưới đi từ bếp ra cửa; nhà bạn có thể đổi thứ tự cho hợp đường đi.

ChỗNhìn hoặc làm gìĐạt khi
Bếp gasNhìn núm bếp, khoá van bình nếu nhà quen khoáNúm về tắt, không có mùi gas
Bếp điện, nồi, ấmNhìn đèn báo, sờ mặt bếp từ cạnh vùng nấuKhông đèn sáng, mặt bếp nguội dần, nồi hầm (nếu để qua đêm) đặt trên mặt cứng, xa tường gỗ, khăn
Bàn thờNhìn nến, hươngNến đã tắt, hương đã tàn hoặc ngắn sắp tàn khi còn người thức
Phòng kháchỔ chia, quạt, máy sưởi, tiviĐồ sinh nhiệt đã tắt; ổ chia không bị đè dưới chăn gối, rèm
Chỗ sạcĐiện thoại, pin dự phòng, máy tính bảng, đồ chơi sạcSạc trên mặt cứng, không dưới gối, chăn; sạc xong thì rút
Phòng ngủMáy sưởi, chăn điện, đèn ngủĐặt xa màn, rèm; chăn điện tắt khi đã lên giường (trừ khi hướng dẫn cho phép khác)
Nhang muỗi, tinh dầu đốt nếnGóc phòng, ban côngĐặt trên đế không cháy, xa vải; hoặc thay bằng màn
Cửa chínhKhoá, chìaChìa treo đúng chỗ cố định phía trong, ai cũng lấy được
Đèn pinCạnh giường người lớnCó một đèn pin còn pin
Cửa phòng ngủKhi lên giườngĐóng lại, nhất là phòng trẻ, phòng ông bà

Năm phút là ước lượng cho căn hộ hoặc nhà ống ba bốn tầng khi đã quen. Lần đầu sẽ lâu hơn vì bạn phát hiện nhiều thứ cần dời, như ổ chia nằm dưới sofa hay sạc pin dự phòng đặt trên nệm. Sau vài tối, vòng kiểm thành phản xạ.

Nhà ống, chung cư, nhà có người ngủ tầng trệt: vòng kiểm khác nhau

Nhà ống ba bốn tầng có lợi thế là các tầng tách nhau, nhưng bất lợi là người đi kiểm phải lên xuống. Thường bếp và cửa chính ở tầng trệt, bàn thờ ở tầng trên cùng, phòng ngủ ở giữa. Một cách làm gọn: người ở tầng dưới cùng lo bếp, cửa, chìa và chỗ để xe; người ngủ tầng trên cùng lo bàn thờ; ai ngủ tầng nào lo chỗ sạc, máy sưởi tầng đó. Chỉ cần mỗi người báo một câu "tầng con xong rồi" là đủ.

Căn hộ chung cư nhỏ hơn, một người đi một vòng trong vài phút. Nhưng chung cư có thêm hai thứ: cửa chính thường là cửa chống cháy tự đóng, đừng chèn đồ để giữ nó mở; và hành lang chung là đường thoát của cả tầng, không để giày dép, xe đẩy, thùng đồ chắn ở trước cửa nhà mình.

Nhà có ông bà ngủ ở phòng tầng trệt cạnh bếp, hoặc nhà có cửa hàng ở tầng trệt, thì vòng kiểm tầng trệt quan trọng hơn hết: đó vừa là chỗ có nhiều nguồn lửa nhất, vừa là chỗ có người ngủ gần nhất. Đặt một đèn ngủ tích điện ở lối từ phòng ông bà ra cửa chính, và nói rõ với ông bà điểm hẹn bên ngoài nếu có chuyện.

Nhà nông thôn nhiều gian, bếp tách riêng, thì phần kiểm bếp củi, bếp than, chuồng trại có đèn sưởi cho gia súc nên được đưa vào vòng kiểm, vì đó là những chỗ có lửa và có rơm cỏ khô ở gần.

Đầu báo khói: nên có ở đâu và vì sao

Khói bốc lên trần trước. Khói nóng nhẹ hơn không khí, bốc lên và lan dọc trần trước khi xuống thấp. Vì vậy đầu báo khói được gắn trên trần hoặc sát trần theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không đặt trên kệ, trên tủ.

Ngoài phòng ngủ và trên đường thoát. Chỗ quan trọng nhất là hành lang ngoài các phòng ngủ và đầu cầu thang ở mỗi tầng, vì đó là chỗ khói đi qua trước khi vào phòng và là đường người phải đi ra. Nhà ống nhiều tầng thì mỗi tầng nên có.

Không đặt sát bếp, sát nhà tắm. Hơi nấu ăn, hơi nước nóng làm đầu báo kêu nhầm, và người ta sẽ tháo pin cho yên. Bếp nên có loại phù hợp với khu bếp theo tư vấn của người lắp đặt; ở đây không bàn cách chọn thiết bị.

Đầu báo chỉ có ích khi còn hoạt động. Bấm nút thử theo hướng dẫn, thay pin khi máy báo. Đầu báo bị tháo pin vì kêu nhầm là đầu báo không có. Lịch thử định kỳ có ở những trang chuyên về bảo dưỡng thiết bị.

Đầu báo không thay cho vòng kiểm. Đầu báo báo khi đã có khói. Vòng kiểm trước giờ ngủ là để không có khói.

Tự làm được và việc của thợ

Vòng kiểm hằng tối thường lộ ra vài thứ cần sửa. Một số tự xử lý được, một số phải đợi thợ.

Phát hiệnTự làm đượcPhải gọi thợ
Ổ chia cắm quá nhiều, nóng tayRút bớt, chia ra nhiều ổ tườngPhòng thiếu ổ: thợ điện lắp thêm
Phích lỏng, ổ có vết đenNgừng dùng ổ đóThợ điện kiểm và thay
Mùi gas nhẹ ở bếpKhoá van, mở cửa, không bật tắt điện, ra ngoàiĐơn vị cung cấp gas
Aptomat hay nhảy về đêmGhi lại lúc nhảy đang chạy những gìThợ điện kiểm tải và rò điện
Cửa khoá nhiều lớp, mở chậmCố định chỗ chìaThợ khoá thay loại mở nhanh từ bên trong
Chưa có đầu báo khóiGắn loại dùng pin theo hướng dẫnHệ báo liên kết nhiều tầng: đơn vị lắp đặt

Đừng xử lý ổ cắm đáng ngờ bằng băng dính, đừng bẻ cong chân phích cho chặt, đừng tự kéo thêm dây nối từ phòng khác vào phòng ngủ cho đủ ổ. Đó là những sửa tạm làm nguy cơ ban đêm tăng lên chứ không giảm.

Khi đầu báo kêu hoặc ngửi thấy khói trong đêm

Khi bị đánh thức giữa đêm, đầu óc chưa tỉnh hẳn, nên cả nhà cần biết trước mấy việc này.

  1. Ngồi dậy, cầm đèn pin. Trước khi mở cửa phòng, áp mu bàn tay vào cánh cửa và tay nắm: nóng thì không mở.
  2. Cửa không nóng: mở hé, nhìn hành lang. Khói ít thì đi ra, cúi thấp, gọi to mọi người trong nhà, đi về phía cửa chính.
  3. Đã ra ngoài thì gọi 114, không quay lại lấy đồ. Đếm người ở điểm hẹn ngoài nhà.
  4. Khói dày ngoài hành lang: đóng cửa phòng lại, chèn khe cửa bằng chăn, khăn, gọi 114 báo địa chỉ và vị trí phòng. Chi tiết thoát hiểm qua cửa sổ, ban công có ở những trang chuyên về thoát hiểm.
  5. Đầu báo kêu nhưng không thấy khói, không mùi khét: đi một vòng kiểm bếp, ổ cắm, phòng có sưởi; không tháo pin đầu báo cho tới khi biết vì sao nó kêu.
  6. Người hít khói, ho, khó thở, lơ mơ: đưa ra chỗ thoáng, gọi 115.

Cả nhà nên thống nhất một điểm hẹn bên ngoài, ví dụ cột điện trước cửa hay cổng nhà đối diện. Tập một lần cùng trẻ vào buổi tối sớm, bật đèn, đi chậm, để trẻ biết đường mà không sợ.

Chia việc trong nhà để không ai phải nhớ một mình

Vòng kiểm trước giờ ngủ thường đổ lên một người, thường là người đi ngủ sau cùng. Tốt hơn là chia: người nấu bữa tối nhận phần bếp và van gas, người thắp hương nhận phần bàn thờ, mỗi người tự lo chỗ sạc của mình, người cuối cùng đi ngủ đi phần cửa và chìa.

Trẻ từ sáu, bảy tuổi có thể nhận việc rút sạc đồ chơi, tắt đèn bàn học, đóng cửa phòng mình. Câu nói mẫu: "Trước khi ngủ, con đi một vòng phòng con, có cái gì đang cắm sạc thì rút ra, rồi đóng cửa." Trẻ lớn hơn có thể đi cùng bố mẹ một vòng cả nhà và đọc bảng.

Với ông bà, nhất là người có lúc quên, đừng biến vòng kiểm thành bài kiểm tra trí nhớ. Con cháu đi vòng cuối, ghé qua phòng ông bà như một lời chúc ngủ ngon, nhìn nhanh máy sưởi, đèn ngủ, bếp nếu ông bà có nấu buổi tối.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đóng cửa phòng ngủ khi ngủ không?

Đóng cửa giúp làm chậm khói và nhiệt từ bên ngoài vào phòng, giữ không khí trong phòng sạch lâu hơn nếu có cháy, nên nhiều hướng dẫn phòng cháy khuyên đóng cửa phòng ngủ khi ngủ.

Sạc điện thoại qua đêm có nguy hiểm không?

Thường ổn nếu dùng bộ sạc còn tốt, đặt máy trên mặt cứng, không dưới gối hay trong chăn. Máy, pin phồng, nóng bất thường hoặc sạc có mùi khét thì ngừng dùng ngay.

Đầu báo khói nên lắp ở phòng nào trước?

Thường ưu tiên hành lang ngoài các phòng ngủ và đầu cầu thang mỗi tầng, vì đó là chỗ khói đi qua và đường người phải ra. Đặt trên trần, theo hướng dẫn nhà sản xuất.

Đầu báo khói kêu nhầm khi nấu ăn thì có tháo pin được không?

Không nên tháo pin, vì đầu báo không pin là không có đầu báo. Mở cửa cho thoáng, và hỏi người lắp đặt về việc dời đầu báo ra xa bếp hơn hoặc dùng loại phù hợp với khu bếp.

Vòng kiểm trước giờ ngủ có cần làm mỗi tối không?

Nên làm mỗi tối cho tới khi thành thói quen; sau đó nó chỉ mất vài phút. Những tối có thắp hương, có bật sưởi, có khách thì càng cần làm kỹ.

Ngửi thấy khói giữa đêm thì việc đầu tiên là gì?

Cầm đèn pin, áp mu bàn tay vào cánh cửa: nóng thì không mở, chèn khe cửa và gọi 114. Không nóng thì mở hé, khói ít thì cúi thấp đi ra, gọi to mọi người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138