TuyetDoi.comTuyệt Đối
Bếp: lửa, gas, dầu nóng, dao và nồi

Bếp từ, bếp hồng ngoại sau khi tắt: mặt kính còn nóng và vì sao trẻ hay bỏng tay

Tắt bếp không có nghĩa mặt kính đã nguội. Vì sao bếp hồng ngoại nóng lâu hơn bếp từ, trẻ chống tay lên bếp thế nào và cách sắp bếp để tránh bỏng.

A mother seen from the side with face turned away moving a pot from a black glass cooktop onto a wooden trivet, clean modern apartment kitchen, bright window light, over-the-shoulder shot

Sau khi tắt, mặt kính bếp hồng ngoại vẫn rất nóng trong một thời gian khá dài vì chính mặt kính là chỗ được đốt nóng; bếp từ nguội nhanh hơn nhưng vùng vừa đặt nồi vẫn nóng do hơi nóng từ đáy nồi truyền ngược xuống. Với trẻ nhỏ, mặt kính phẳng, đen, không có lửa trông giống mặt bàn, nên trẻ chống tay hoặc đặt đồ chơi lên mà không biết. Cách phòng là bật khoá trẻ em, dời nồi chảo nóng khỏi mặt bếp, tin đèn báo nóng hơn tin mắt, và không cho trẻ đứng sát bếp trong khoảng nửa giờ sau bữa nấu.

Nhiều gia đình chuyển từ bếp gas sang bếp điện vì nghĩ không có lửa là an toàn hơn cho con. Đúng là bớt được nhiều nguy cơ, nhưng nguy cơ bỏng do mặt bếp nóng lại khó thấy hơn vì không có dấu hiệu nào nhìn bằng mắt. Các mục dưới đây giải thích hai loại bếp nóng khác nhau ra sao, đưa một danh sách kiểm, chỉ ra việc tự làm và việc cần thợ, rồi phần phút đầu khi trẻ chạm phải mặt bếp.

Bếp từ và bếp hồng ngoại nóng theo hai cách khác nhau

Bếp hồng ngoại đốt nóng chính mặt kính. Dưới mặt kính là sợi đốt hoặc đèn hồng ngoại, nóng đỏ lên rồi truyền nhiệt qua kính vào đáy nồi. Mặt kính vì thế nóng rất cao và giữ nhiệt lâu. Khi tắt, ánh đỏ biến mất trong vài giây, nhưng hơi nóng đủ gây bỏng thì còn lâu hơn nhiều. Đây là kiểu bếp mà người lớn cũng hay bị bỏng khi lau bếp ngay sau khi nấu.

Bếp từ làm nóng đáy nồi, mặt kính nóng lây. Bếp từ dùng từ trường làm nóng đáy nồi nhiễm từ, mặt kính chỉ nóng vì tiếp xúc với đáy nồi. Nấu ngắn thì vùng kính nóng vừa; ninh lâu, rán dầu lâu thì vùng đặt nồi nóng đáng kể và nguội dần theo thời gian. Nhấc nồi ra, chỗ đó vẫn ấm nóng, trong khi phần kính xung quanh mát. Trẻ sờ chỗ mát trước rồi trượt tay sang chỗ nóng.

Đèn báo mặt nóng là người gác cửa đáng tin nhất. Phần lớn bếp điện hiện nay có đèn hoặc ký hiệu báo vùng nấu còn nóng sau khi tắt. Đèn đó tắt khi mặt kính đã nguội tới mức an toàn hơn. Hãy xem sách hướng dẫn bếp nhà mình để biết ký hiệu ấy trông thế nào, và dạy người lớn trong nhà nhìn đèn chứ không đặt tay thử.

Nồi chảo nóng để lại trên bếp kéo dài thời gian nguy hiểm. Nấu xong, nhiều người để nguyên nồi canh trên bếp cho tiện múc. Nồi nóng giữ cho mặt kính nóng lâu hơn, tay cầm kim loại của nồi cũng nóng, và nồi nằm ở mép bếp là thứ trẻ với tới được. Một nồi để trên bếp đã tắt nguy hiểm không kém một nồi đang sôi.

Checklist bếp điện trong nhà có trẻ nhỏ

Đi kiểm lúc bếp đã tắt và nguội. Một vài dòng cần bạn mở sách hướng dẫn hoặc thử bấm phím trên bảng điều khiển.

Kiểm gìNhìn, thử thế nàoChưa đạt thì
Khoá trẻ emTìm phím có biểu tượng ổ khoá hoặc chìa khoá trên bảng điều khiển, giữ phím theo hướng dẫn, bấm thử phím nguồn xem bếp có lên khôngĐọc lại sách hướng dẫn; tập cho cả nhà thói quen khoá sau khi nấu
Đèn báo mặt nóngNấu thử một nồi nước, tắt bếp, nhìn ký hiệu báo nóng có hiện không và bao lâu thì tắtBếp không có đèn báo thì coi như mặt kính nóng ít nhất nửa giờ sau khi tắt
Chiều cao và mép bếpĐứng ngang tầm mắt trẻ, xem tay trẻ với tới mép kính và bảng điều khiển khôngƯu tiên nấu ở vùng phía trong; cân nhắc cổng chặn lối vào bếp
Đồ để trên mặt kínhMặt kính có khi bị dùng làm chỗ đặt thớt nhựa, hộp đồ ăn, túi nilon, điện thoạiDọn sạch; mặt bếp không phải mặt bàn phụ
Bếp tự bậtNghe bếp có kêu bíp hay sáng đèn khi không ai bấm, nhất là lúc có nước đổ lên bảng phímRút phích hoặc ngắt aptomat riêng của bếp, gọi bảo hành hay thợ điện
Mặt kính nứt, sứt mépSoi đèn nghiêng, nhìn vết nứt chân chim hay mẻ ở mép kínhNgừng dùng, ngắt nguồn, gọi thợ hoặc bảo hành; không dán băng keo để dùng tiếp
Lót nồi, chỗ để nồi nóngCó một chỗ cố định, phía trong mặt đá, để đặt nồi vừa nhấc khỏi bếpMua tấm lót chịu nhiệt, dành một góc trong mặt đá

Phép thử đèn báo nóng nên làm một lần với người lớn trong nhà, nhất là ông bà hay người giúp việc mới. Ai cũng cần biết ký hiệu ấy trông thế nào.

Những lúc trong ngày dễ xảy ra bỏng mặt bếp

Ngay sau bữa nấu, lúc cả nhà dọn mâm. Người lớn bận bưng bê, trẻ chạy vào bếp theo. Mặt bếp vừa tắt đang ở lúc nóng nhất, nồi vừa nhấc ra còn để cạnh bếp. Đây là khung giờ nên giữ trẻ ở bàn ăn hoặc phòng khách, và người lớn cuối cùng rời bếp liếc lại đèn báo nóng một lần.

Khi người nấu rời bếp vài phút. Chuông cửa, cuộc gọi, em bé khóc ở phòng bên. Bếp điện không có tiếng lửa, không có mùi gas để nhắc, nên người nấu dễ quên vùng nấu vẫn đang bật ở mức thấp. Bật khoá trẻ em trước khi rời bếp chỉ mất vài giây và chặn được trường hợp trẻ tự bấm tăng mức nóng.

Bữa lẩu với bếp điện đơn trên bàn ăn. Bếp từ hay bếp hồng ngoại đơn đặt giữa bàn ăn gần như ngang tầm mặt trẻ ngồi ghế, dây điện chạy ngang qua lối ngồi tới ổ cắm. Trẻ với đũa qua nồi, chống tay lên mép bếp, hay vấp vào dây khi chạy quanh bàn. Với bữa lẩu, đặt bếp ở phía người lớn ngồi, dây đi sát tường hoặc dưới gầm bàn, và trẻ ngồi ở phía xa nồi.

Lúc lau bếp. Người lớn quen tay lau ngay khi vừa tắt để vết bẩn chưa khô, nhất là với bếp hồng ngoại. Khăn ướt chạm kính nóng sinh hơi, bỏng tay người lau; khăn khô cháy sém. Đợi đèn báo nóng tắt rồi mới lau, kể cả khi vết bẩn cứng hơn một chút.

Việc tự làm được và việc cần thợ

Bếp điện có nhiều việc bạn sắp lại được, nhưng mọi việc đụng tới bên trong bếp, đường dây riêng hay aptomat là việc của thợ điện hoặc bảo hành.

ViệcTự làm đượcPhải gọi thợ hoặc bảo hành
Khoá và thói quenBật khoá trẻ em, nhấc nồi khỏi bếp, dọn mặt kínhKhông cần thợ
Vị trí nấuƯu tiên vùng nấu phía trong, quay tay cầm nồi vào trongKhông cần thợ
Nguồn điệnRút phích bếp đơn; ngắt aptomat riêng khi bếp bất thườngBếp âm cần đường dây, aptomat riêng: thợ điện kiểm, lắp
Mặt kínhLau khi đã nguội, không dùng vật cứng cạo mạnhKính nứt, vỡ, bảng phím chập chờn: bảo hành hoặc thợ sửa bếp
Bếp tự bật, tự tắtLau khô bảng phím, không để đồ đè lên vùng phímVẫn bị: ngừng dùng, gọi bảo hành

Đừng tự mở vỏ bếp để xem bên trong, kể cả khi bếp đã hết bảo hành. Bên trong có tụ điện giữ điện cả khi đã rút phích một lúc.

Khi trẻ chạm tay vào mặt bếp nóng: phút đầu

Bỏng do chạm mặt kính nóng thường ở lòng bàn tay, đầu ngón tay. Phút đầu quyết định nhiều tới mức độ vết bỏng.

  1. Bế trẻ ra khỏi bếp, giữ bình tĩnh để trẻ bớt hoảng.
  2. Đưa vùng bỏng dưới vòi nước sạch, mát, chảy nhẹ; thường được khuyên giữ khoảng hai mươi phút. Không dùng nước đá hay chườm đá trực tiếp.
  3. Tháo nhẫn, vòng ở tay bị bỏng nếu có, trước khi tay sưng.
  4. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, dầu ăn, mỡ trăn hay bất kỳ thứ gì lên vết bỏng; không chọc vỡ bọng nước.
  5. Che nhẹ vết bỏng bằng gạc sạch hoặc màng bọc thực phẩm đặt lỏng, không quấn chặt.
  6. Gọi 115 hoặc đưa trẻ tới cơ sở y tế khi vết bỏng rộng hơn lòng bàn tay trẻ, có bọng nước, ở mặt, cổ, bộ phận sinh dục, khớp tay, hoặc khi bạn không chắc.

Phần trên chỉ là định hướng cho những phút đầu. Một lớp sơ cứu có thực hành sẽ giúp bạn tự tin hơn nhiều khi chuyện xảy ra, và cũng dạy cách nhận biết khi nào vết bỏng cần đi viện ngay.

Dạy trẻ và nhắc người cao tuổi

Với trẻ chập chững, lời giải thích chưa vào. Việc của người lớn là giữ trẻ ngoài vùng bếp và bật khoá trẻ em. Từ khoảng hai ba tuổi, có thể dùng một từ cố định cho mọi thứ nóng, ví dụ nóng, bỏng tay, và lặp lại mỗi khi đi ngang bếp: đây là bếp, nóng, con không chạm. Trẻ học qua lặp lại nhiều hơn qua một bài giảng dài.

Trẻ lớn hơn, khoảng năm sáu tuổi, có thể học nhìn đèn báo nóng: khi đèn còn sáng thì bếp còn nóng, kể cả khi trông đen bóng như cái bàn. Nếu con đã phụ việc bếp, quy tắc là không lau mặt bếp, không đặt đồ lên bếp, chỉ người lớn làm sau khi đèn tắt.

Người lớn tuổi quen bếp gas thường nhìn lửa để biết bếp đang bật hay tắt. Với bếp điện không có lửa, ông bà dễ quên bếp đang bật ở mức giữ ấm, hoặc đặt tay lên mặt kính để lau ngay khi vừa tắt. Con cháu có thể dán một miếng dán màu nhỏ cạnh phím nguồn để dễ nhận, chỉ cho ông bà xem đèn báo nóng trông ra sao, và dặn lau bếp sau khi ăn cơm xong chứ không lau ngay khi vừa nấu.

Người nấu chính giữ thói quen: nấu xong nhấc nồi về chỗ lót, bật khoá, liếc đèn báo trước khi rời bếp. Khi có người mới trong nhà như người giúp việc, cháu đến chơi, hãy chỉ lại một lượt.

Câu hỏi thường gặp

Bếp hồng ngoại sau khi tắt bao lâu thì nguội?

Tuỳ công suất, thời gian nấu và loại kính, không có con số chung. Mặt kính bếp hồng ngoại thường còn đủ nóng để gây bỏng trong một khoảng đáng kể sau khi tắt. Cách đáng tin là nhìn đèn báo mặt nóng của chính bếp đó, không đặt tay thử.

Bếp từ có an toàn hơn bếp hồng ngoại cho nhà có trẻ không?

Với nguy cơ chạm mặt bếp nóng, bếp từ thường nguội nhanh hơn vì mặt kính chỉ nóng lây từ đáy nồi. Nhưng nồi chảo trên bếp từ vẫn nóng như mọi loại bếp, và vùng vừa đặt nồi vẫn có thể gây bỏng. Loại bếp nào cũng cần khoá trẻ em và thói quen nhấc nồi khỏi bếp.

Khoá trẻ em trên bếp từ dùng thế nào?

Mỗi bếp có cách khác nhau, thường là giữ một phím có biểu tượng ổ khoá vài giây. Đọc sách hướng dẫn của chính bếp nhà bạn và thử một lần với cả nhà. Khi khoá, bấm phím nguồn không có phản ứng là đúng.

Mặt kính bếp bị nứt nhỏ có dùng tiếp được không?

Không nên. Vết nứt có thể lan khi gặp nóng, nước tràn vào bên trong qua vết nứt có thể gây chập. Ngắt nguồn, ngừng dùng và gọi bảo hành hoặc thợ sửa bếp. Không dán băng keo lên vết nứt rồi nấu tiếp.

Trẻ bị bỏng nhẹ ở đầu ngón tay có cần đi khám không?

Vết đỏ nhỏ, không bọng nước, trẻ dịu đi sau khi làm mát thì thường theo dõi được ở nhà. Có bọng nước, đau nhiều, vết bỏng rộng, ở khớp hay trẻ dưới một tuổi thì đưa đi khám. Nếu không chắc, gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế để được xem trực tiếp.

Có nên để nồi canh trên bếp đã tắt cho tiện múc không?

Nên chuyển nồi xuống tấm lót ở phía trong mặt đá. Nồi trên bếp giữ cho mặt kính nóng lâu hơn, tay cầm nồi nóng, và nằm ở vị trí trẻ dễ kéo. Múc từ nồi đặt trên tấm lót cũng thuận tay không kém.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138