TuyetDoi.comTuyệt Đối
Bếp: lửa, gas, dầu nóng, dao và nồi

Bình gas trong tủ bếp: đặt chỗ nào, cách bếp bao xa và dây dẫn nhìn bằng mắt

Tủ dưới bếp là chỗ gas dễ đọng nhất trong nhà. Cách đặt bình đứng thẳng, thoáng, xa nguồn nhiệt và tự nhìn dây dẫn mà không phải tháo gì.

A father kneeling with his back to the camera closing the slatted door of a ventilated cabinet under a tidy gas stove, bright Vietnamese tube house kitchen, soft morning daylight, eye-level medium shot

Bình gas nên đứng thẳng trên sàn khô, ở chỗ có lối thoáng ra ngoài, không bị nắng chiếu và không nằm ngay dưới họng lửa; nếu đặt trong tủ bếp thì cánh tủ phải có khe thoáng, trong tủ không có ổ điện và không chứa thứ gì khác ngoài bình. Dây dẫn từ bình lên bếp nên ngắn vừa đủ, chạy thẳng, không gập, không bị đè và không áp vào thành nồi hay lưng bếp nóng.

Tủ dưới mặt bếp là chỗ quen thuộc của bình gas trong căn bếp Việt, vì gọn và khuất mắt. Nhưng chính sự gọn gàng đó làm nó thành nơi gas rò dễ đọng lại nhất: khí gas nặng hơn không khí, rò ra là chìm xuống, dồn vào góc tủ kín. Phần dưới đây đi cùng bạn kiểm từng thứ quanh bình: chỗ đặt, khe thoáng, dây dẫn, đồ để chung, thói quen khoá van, và việc nào bạn tự làm được, việc nào phải để đơn vị cung cấp gas làm.

Vì sao gas rò lại đọng ở tủ dưới bếp

Gas nấu ăn nặng hơn không khí. Khí gas đóng bình dùng trong gia đình khi thoát ra không bay lên trần như hơi nước mà lan sát sàn, tìm chỗ trũng và chỗ kín để đọng lại. Một cái tủ đóng kín bốn mặt, cánh khít, là một cái hộp giữ gas rất tốt. Vì thế mùi gas đôi khi chỉ ngửi thấy rõ khi cúi xuống mở tủ, còn đứng thẳng ở bếp thì thấy thoang thoảng hoặc không thấy gì.

Chỗ nối là chỗ hay hở nhất. Bình, van, dây và bếp không rò ở giữa thân mà thường hở ở các điểm nối: đầu van gắn vào bình, chỗ dây cắm vào van, chỗ dây cắm vào đuôi bếp. Mỗi lần thay bình là một lần tháo lắp, mỗi lần kéo bình ra lau tủ là một lần dây bị giật. Đó là lý do tủ hay bị lôi bình ra vào cũng là tủ cần nhìn kỹ nhất.

Tia lửa có thể đến từ những chỗ không ai nghĩ tới. Trong tủ bếp có khi có ổ cắm cho máy lọc nước, cục nguồn của đèn hắt, hoặc người ta để cả ổ chia điện vào đó cho gọn. Khi gas đọng trong tủ mà có một tia lửa nhỏ lúc cắm, rút phích hay lúc máy tự đóng ngắt, hậu quả lớn hơn nhiều so với lượng gas rò. Tách nguồn điện khỏi chỗ đặt bình là việc quan trọng ngang với giữ dây dẫn tốt.

Nóng làm áp trong bình tăng. Bình đặt sát lò nướng âm tủ, sát máy rửa bát xả hơi nóng hay ngay dưới vùng nấu lâu ngày bị hâm nóng thường xuyên. Bình được chế tạo để chịu áp, nhưng không ai muốn thử giới hạn đó trong bếp nhà mình, nhất là khi van và dây cũng bị nóng theo và lão hoá nhanh hơn.

Checklist kiểm bình gas trong tủ bếp trong mười phút

Cầm điện thoại bật đèn pin, mở cánh tủ, ngồi xuống ngang tầm bình và đi lần lượt từng dòng. Bạn chỉ nhìn, ngửi và sờ bên ngoài, không tháo hay vặn bất cứ chỗ nối nào.

Kiểm gìNhìn, thử thế nàoChưa đạt thì
Tư thế bìnhBình đứng thẳng, đáy chạm sàn tủ phẳng, không kê nghiêng lên gạch hay vánDời bình ra chỗ phẳng; không đặt nằm, không đặt nghiêng cho vừa tủ
Khe thoáng của tủCánh hoặc vách tủ có khe, lỗ thoáng ở phía dưới; mở cửa tủ không thấy mùi bíĐể cánh tủ hé hoặc nhờ thợ mộc khoét khe thoáng; không bịt kín bằng rèm vải
Đồ để chungTrong tủ chỉ có bình; không có dầu ăn, cồn, bình xịt, giấy, túi ni lông, chổiDời hết sang tủ khác, giữ khoảng trống quanh bình
Nguồn điện trong tủKhông có ổ cắm, ổ chia, cục sạc, dây điện của máy lọc nước chạy qua tủ bìnhRút phích, dời thiết bị; ổ cắm âm trong tủ thì gọi thợ điện tính chỗ khác
Dây dẫnDây chạy thẳng, không gập, không xoắn, không bị bình đè, không áp vào lưng bếp hay lò nướngSắp lại cho dây thả lỏng; dây nứt, phồng, chai cứng thì gọi đơn vị cung cấp gas
Đai siết ở hai đầu dâyCó đai kim loại ôm dây ở đầu van và đầu bếp, nhìn không thấy dây tuột hay bị cắt mépKhông tự siết hay tháo; báo đơn vị cung cấp gas kiểm khi đến thay bình
Van và tay vặnTay khoá van vặn được nhẹ, không gỉ, không dính dầu mỡ đóng cứngLau bên ngoài bằng khăn ẩm; van kẹt thì không cố vặn mạnh, gọi người cung cấp gas
Mùi khi mở tủCúi xuống mở tủ ngửi vài giây lúc bếp đang tắtCó mùi thì làm theo phần khi có mùi gas phía dưới, không thử bật lửa xem bếp có lên không

Kiểm xong mà mọi dòng đều đạt, bạn vẫn nên ghi nhớ một thói quen: sau mỗi lần thay bình, mở tủ ngửi lại vào buổi tối hôm đó, khi chỗ nối mới vừa được dùng qua một bữa nấu.

Đặt bình ở đâu theo từng kiểu nhà

Không có một vị trí đúng cho mọi căn bếp, nhưng có những điều kiện chung: chỗ đặt khô, phẳng, thoáng về phía có cửa ra ngoài, không bị nắng chiếu trực tiếp, không ở sát lò nướng, máy sưởi hay bếp than, và không nằm ở lối đi khiến người qua lại đá vào dây. Về khoảng cách giữa bình và họng lửa, nhiều đơn vị cung cấp gas khuyên giữ khoảng một mét trở lên nếu mặt bằng cho phép; con số cụ thể bạn nên hỏi lại chính nơi giao gas cho nhà mình.

Nhà ống thường có bếp ở cuối nhà, sát giếng trời hoặc cửa sau. Đây là thuận lợi: bình đặt ở tủ dưới gần phía cửa sau, cánh tủ có khe, gas nếu rò sẽ có đường thoát. Điều cần tránh ở nhà ống là để bình dự phòng dưới gầm cầu thang hay chất cạnh xe máy, vì đó là chỗ kín và nhiều thứ dễ bắt lửa.

Căn hộ chung cư có bếp kín, ít cửa, và nhiều tòa nhà có nội quy riêng về việc dùng bình gas trong căn hộ. Trước khi bàn chuyện đặt bình ở đâu, hãy hỏi ban quản lý tòa nhà có cho phép không và yêu cầu những gì. Nếu được dùng, giữ cửa sổ bếp hay quạt hút hoạt động khi nấu và tuyệt đối không bịt khe thoáng của tủ cho đẹp.

Nhà ở nông thôn hay đặt bình ngoài hiên hoặc dưới bệ bếp xây, dây dẫn dài xuyên qua tường. Dây càng dài càng nhiều đoạn khó nhìn, dễ bị chuột cắn, mưa nắng làm chai. Gọn nhất là đưa bình về gần bếp hơn, trong một hốc có mái che và thông gió; việc dời đường dây là việc của người cung cấp gas, không phải tự nối thêm.

Việc bạn tự làm được và việc phải gọi người cung cấp gas

Phần lớn việc giữ bình an toàn là sắp xếp và thói quen. Phần đụng tới đường dẫn khí thì để người có nghề làm, kể cả khi trông chỉ là siết lại một cái đai.

ViệcTự làm đượcPhải gọi đơn vị cung cấp gas
Chỗ đặtDời đồ dễ cháy ra khỏi tủ, dời ổ chia điện, kê bình đứng thẳng chỗ phẳngDời bình sang vị trí phải kéo lại dây dài hơn hoặc xuyên tường
Dây dẫnNhìn, sờ bên ngoài khi van đã khoá, sắp lại cho dây không gập, không bị đèThay dây, cắt ngắn dây, thay đai siết, nối thêm đoạn dây
Van, đầu điều ápKhoá van sau khi nấu xong, lau bụi dầu bên ngoàiTháo, lắp, thay van hoặc đầu điều áp; van kẹt, van rít, van có tiếng xì
BìnhNhận bình còn niêm phong, kiểm vỏ không móp, không gỉ nặng khi nhậnBình móp, gỉ, chân đế lung lay, bình rò ở thân
TủĐể cánh hé, dọn sạch bên trongKhoét khe thoáng cho tủ thì nhờ thợ mộc; ổ điện âm trong tủ thì nhờ thợ điện

Có một ranh giới rất rõ: bạn không tự tháo, tự lắp, tự sang chiết hay tự nạp gas, kể cả khi đã thấy người khác làm nhiều lần. Phép thử rò bằng nước xà phòng ở các mối nối là việc nhiều gia đình biết, nhưng nếu nghi rò thì gọi người cung cấp gas đến kiểm chứ không dừng ở chỗ tự thử rồi yên tâm.

Khi mở tủ thấy mùi gas: làm gì trong phút đầu

Mùi gas trong tủ thường được phát hiện lúc cúi xuống lấy nồi. Phản xạ tự nhiên là bật đèn cho rõ hoặc bấm bếp xem lửa có lên không. Đây đúng là hai việc không được làm.

  1. Không bật, không tắt bất kỳ công tắc nào trong bếp, không cắm hay rút phích, không bật bật lửa, không bấm bếp thử.
  2. Khoá van bình nếu tay với tới dễ dàng; đóng hẳn núm bếp.
  3. Mở cửa sổ, cửa ra vào để gió lùa; đi tới mở bằng tay, không bật quạt điện.
  4. Đưa trẻ nhỏ, người già và người trong nhà ra ngoài, xa căn bếp.
  5. Ra hẳn bên ngoài rồi mới dùng điện thoại gọi đơn vị cung cấp gas; nếu có tiếng xì lớn, mùi nồng hoặc thấy lửa thì gọi 114.
  6. Chỉ quay lại bếp khi người có nghề đã kiểm và báo an toàn.

Chi tiết xử lý khi cả nhà ngửi thấy mùi gas có nhiều nơi đã viết; ở đây chỉ cần nhớ một nguyên tắc: thấy mùi thì không tạo tia lửa, mở cho gió, ra ngoài rồi mới gọi.

Dạy trẻ và nhắc người cao tuổi về cái tủ bình gas

Trẻ biết bò và trẻ chập chững thích mở tủ dưới, vì nó vừa tầm tay. Với tuổi này, lời dặn chưa có tác dụng; cái giúp được là chốt tủ và thói quen khoá van sau mỗi bữa nấu, để dù trẻ có mở tủ và vặn núm bếp thì cũng không có gas lên. Khi trẻ khoảng ba bốn tuổi, bạn nói ngắn: cái tủ này là của bố mẹ, trong đó có bình nấu cơm, con không mở, không vặn. Câu ngắn, nói nhiều lần, nói lúc bình thường chứ không phải lúc vừa quát con.

Trẻ lớn hơn, khoảng tuổi tiểu học, nên được dạy nhận ra mùi gas. Không cần, và không nên, xả gas cho con ngửi; chỉ cần tả rằng gas nấu ăn được pha thêm một mùi hăng giống mùi trứng thối hay bắp cải hỏng, để ai cũng nhận ra khi nó rò. Dặn con ba việc theo đúng thứ tự: không bật đèn, ra ngoài, gọi người lớn. Hỏi lại con vài hôm sau, lúc đang ăn cơm hay đi đường, xem con còn nhớ thứ tự không.

Với ông bà, việc khó nhất thường là thói quen khoá van. Nhiều người lớn tuổi coi việc khoá van là phiền vì phải cúi xuống. Thay vì nhắc mỗi ngày, con cháu có thể dọn tủ cho tay vặn ở ngay phía trước, cánh tủ mở được bằng một tay, và cùng thống nhất một mốc dễ nhớ như rửa xong nồi cuối cùng thì khoá van.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đặt bình gas nằm ngang cho vừa tủ thấp không?

Không nên. Bình gas gia đình được thiết kế để đứng thẳng khi dùng, đặt nằm có thể khiến phần lỏng trong bình chạm tới van và đi vào đường dây. Nếu tủ quá thấp, nên dời bình ra chỗ khác hoặc nhờ người cung cấp gas tư vấn vị trí, không xoay bình cho vừa chỗ.

Tủ để bình gas có cần đóng kín cho trẻ khỏi mở không?

Cần chặn trẻ nhưng không cần đóng kín. Chốt an toàn ở cánh tủ giữ trẻ khỏi mở, còn khe thoáng ở cánh hoặc vách tủ giữ cho gas không đọng. Hai thứ đi cùng nhau được, không phải chọn một bỏ một.

Dây dẫn gas bao lâu thì nên thay?

Mỗi loại dây có hướng dẫn riêng của nhà sản xuất, và đơn vị cung cấp gas thường biết dây nhà bạn đã dùng bao lâu. Bạn chỉ cần nhìn và sờ bên ngoài: dây chai cứng, nứt chân chim, phồng, mềm nhũn hay đổi màu ở đoạn gần bếp là lúc báo người có nghề đến thay, không đợi đủ hạn.

Đặt bình gas ngoài ban công có an toàn hơn trong tủ không?

Ban công thoáng hơn nhưng có nắng chiếu, mưa hắt và dây phải kéo dài xuyên tường hay xuyên cửa. Nếu muốn đặt ngoài, cần chỗ có mái che, khuất nắng, dây ngắn nhất có thể và do người cung cấp gas lắp. Với căn hộ chung cư, hỏi nội quy toà nhà trước.

Có cần khoá van bình gas mỗi lần nấu xong không?

Nên khoá. Khoá van sau mỗi bữa giúp đường dây không còn áp khi không dùng, trẻ vặn núm bếp cũng không có gas lên, và nếu dây có chỗ hở nhỏ thì cũng không rò liên tục cả đêm. Việc này chỉ mất vài giây nếu tủ được sắp gọn, tay vặn ở phía trước.

Trong tủ bình gas có ổ cắm máy lọc nước thì làm sao?

Rút phích và dời máy lọc nước sang tủ khác nếu được. Nếu ổ cắm được đi âm ngay trong tủ, bạn không tự tháo hay chuyển ổ mà gọi thợ điện tính vị trí khác. Trong lúc chờ, để cánh tủ hé và không cắm, rút phích khi đang có mùi lạ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138