TuyetDoi.comTuyệt Đối
Bếp: lửa, gas, dầu nóng, dao và nồi

Bếp gas sát cửa sổ: gió lùa tắt lửa, rèm, khăn và giấy gần lửa — dời gì, chặn gì

Bếp gas kê sát cửa sổ dễ bị gió thổi tắt lửa mà gas vẫn xì, rèm và khăn dễ bén lửa. Cách kiểm khoảng trống quanh họng bếp và sắp lại cho an toàn.

An adult seen from behind tying back a short linen curtain beside an open kitchen window, gas hob below kept clear, bright apartment kitchen, warm evening lamp light, wide interior shot

Bếp gas đặt sát cửa sổ hay ngay trước quạt có hai rủi ro: gió thổi tắt ngọn lửa nhỏ trong khi gas vẫn xì ra, và gió hất rèm, khăn, giấy vào vùng lửa. Cách xử lý chủ yếu là dời và chặn: giữ một khoảng trống quanh họng bếp không có vật mềm, buộc gọn hoặc bỏ rèm ở cửa sổ bếp, không treo khăn trên tay nắm cạnh bếp, và không để quạt thổi thẳng vào bếp khi đang đun lửa nhỏ.

Nhiều căn bếp nhà ống và căn hộ đặt bếp ngay dưới cửa sổ để có ánh sáng và thoát mùi. Thoáng là tốt cho gas, nhưng thoáng sai hướng lại sinh chuyện. Các mục dưới đây giải thích vì sao gió và vật mềm là cặp nguy hiểm ở bếp gas, đưa bạn một vòng kiểm khoảng một mét quanh bếp, và chỉ ra việc gì làm ngay được trong buổi tối nay.

Gió, ngọn lửa nhỏ và vật mềm: chuyện xảy ra thế nào

Ngọn lửa nhỏ tắt dễ hơn ta tưởng. Khi kho, hầm, ninh xương, người nấu vặn lửa liu riu rồi đi làm việc khác. Một cơn gió lùa qua cửa sổ, hay quạt cây bật số lớn, có thể làm tắt hẳn ngọn lửa ở một vài lỗ hoặc cả vòng lửa. Bếp không có bộ phận ngắt gas tự động khi tắt lửa thì gas vẫn tiếp tục thoát ra. Nhiều bếp đời mới có bộ phận ấy, nhưng không ai nên trông vào nó để bỏ đi xa nồi đang ninh.

Gió làm ngọn lửa liếm ngang. Ngọn lửa bình thường dựng lên ôm đáy nồi. Gió thổi ngang khiến lửa nghiêng ra mép, liếm vào tay cầm nhựa của nồi, vào khăn treo cạnh bếp, vào hộp giấy ăn đặt trên kệ gần đó. Người nấu đứng đối diện thường không thấy phía khuất gió.

Rèm và khăn bắt lửa rồi cháy lan lên trên. Vải mỏng, nhất là vải sợi tổng hợp, bén lửa rất nhanh, cháy lan theo chiều dọc và rơi giọt nóng. Rèm cửa sổ bếp thường dài chạm mặt đá, gió lùa phồng lên là chạm vùng nấu. Khăn lau tay vắt ở tay nắm tủ ngay cạnh bếp, cuộn giấy treo trên tường sau bếp, túi ni lông đựng rau để cạnh họng lửa đều nằm trong vùng ấy.

Dầu mỡ bám làm mọi thứ dễ cháy hơn. Rèm, khăn, giấy dán tường ở khu bếp lâu ngày ngấm hơi dầu. Vật ngấm dầu bắt lửa dễ hơn vật sạch, và khi cháy thì khó dập hơn. Đây là lý do một cái rèm nhìn vẫn ổn nhưng đã treo ở bếp nhiều năm lại đáng lo hơn rèm mới.

Đi một vòng một mét quanh bếp: checklist

Đứng trước bếp, tưởng tượng một vòng tròn bán kính khoảng một sải tay. Mọi thứ trong vòng đó cần qua được các dòng dưới đây. Kiểm lúc bếp đang tắt.

Kiểm gìNhìn, thử thế nàoChưa đạt thì
Rèm cửa sổ bếpMở cửa sổ, để gió lùa, xem rèm có phồng tới mép mặt bếp khôngBuộc gọn, thay rèm ngắn trên bậu cửa, hoặc bỏ rèm, dùng kính mờ hay mành cuốn treo cao
Khăn treoCó khăn vắt ở tay nắm tủ, móc treo hay thanh treo trong vòng một sải tay quanh bếp khôngDời móc khăn sang phía bồn rửa, xa bếp
Giấy, túi, hộp giấyCuộn giấy, hộp giấy ăn, túi ni lông, vỏ hộp đặt trên mặt đá hoặc kệ cạnh bếpCất sang kệ xa, giữ mặt đá cạnh bếp trống
Hướng gióBật bếp lửa nhỏ, mở cửa sổ, bật quạt như lúc nấu thật, xem lửa có nghiêng, chập chờn, tắt khôngKhép cửa sổ khi đun lửa nhỏ, xoay quạt không thổi thẳng vào bếp
Bộ ngắt gas khi tắt lửaĐọc sách hướng dẫn của bếp xem có bộ phận này khôngKhông có thì bỏ thói quen đi khỏi bếp khi đang ninh lửa nhỏ
Vật trên kệ phía trên bếpLọ gia vị nhựa, chai dầu, hộp diêm đặt trên kệ ngay trên họng lửaDời lên tủ trên phía xa, không với tay qua lửa để lấy
Giấy dán, tấm ốp sau bếpTường sau bếp có giấy dán, tấm nhựa, decal bị ố vàng hay phồng do nóng khôngHỏi thợ thay bằng vật liệu chịu nhiệt; trong lúc chờ, không đun lửa to sát tường

Phép thử hướng gió nên làm hai lần: một lần ban ngày khi bạn hay mở cửa, một lần buổi chiều khi gió đổi chiều. Có căn bếp chỉ bị gió lùa mạnh vào một mùa trong năm, có căn chỉ bị khi mở cửa chính ở đầu nhà tạo luồng gió xuyên suốt. Nếu nhà ống của bạn có cửa trước và cửa sau thẳng hàng, thử cả lúc mở hai cửa cùng lúc, vì đó thường là luồng gió mạnh nhất đi qua bếp.

Vì sao người ta hay đặt bếp sát cửa sổ và có nên dời

Đặt bếp dưới cửa sổ có lý do: thoát khói, thoát mùi, có ánh sáng nhìn rõ nồi. Bếp gas cũng cần thông gió để khí cháy thoát ra ngoài. Vì vậy bài này không khuyên đóng kín cửa sổ hay chuyển bếp vào góc tối. Điều cần chỉnh là để gió đi qua căn bếp chứ không đi thẳng vào họng lửa, và không có vật mềm nằm giữa gió và lửa.

Nếu cửa sổ ở ngay sau lưng bếp và mép bếp cách khung cửa chỉ một hai gang tay, cách đơn giản nhất là thay kiểu mở: dùng chế độ hé hoặc chỉ mở cánh ở phía xa bếp khi đun lửa nhỏ, mở toàn bộ khi nấu lửa lớn trong thời gian ngắn. Nếu cửa sổ là loại cánh mở quay vào trong, chú ý cánh cửa không quét qua vùng lửa.

Dời hẳn vị trí bếp là việc lớn, thường đi kèm sửa tủ, đổi đường gas, đường điện cho máy hút mùi. Phần đường gas phải do đơn vị cung cấp gas làm, phần điện do thợ điện làm. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần dọn sạch vùng quanh bếp và đổi thói quen mở cửa đã đủ.

Ở bếp nông thôn và bếp phụ ngoài hiên, gió mạnh hơn hẳn. Một tấm chắn gió bằng kim loại đặt cách họng lửa một khoảng giúp lửa ổn định, nhưng không dùng bìa các tông, tấm nhựa hay mo cau quây quanh bếp.

Tự làm được và việc để thợ làm

Gần như mọi việc ở bài này là việc tay không làm được trong một buổi tối: tháo, buộc, dời, cất. Có vài việc dính tới đường gas, đường điện hoặc tường thì giao người có nghề, vì ở đó một mối nối làm ẩu gây hại lâu hơn nhiều so với cái rèm treo sai chỗ. Khi gọi thợ, nói rõ mục đích là giữ vùng quanh bếp trống và gió không thổi thẳng vào lửa, để người ta tính phương án đúng thay vì chỉ làm theo thói quen.

ViệcTự làm đượcPhải gọi thợ
Rèm, khăn, giấyBuộc gọn, thay rèm ngắn, bỏ rèm, dời móc khăn, cất giấyKhông cần thợ
Cửa sổĐổi thói quen mở, lắp chặn hé cửa loại dánĐổi kiểu cánh, lắp thêm khung thì nhờ thợ nhôm kính
QuạtXoay hướng, đổi chỗ đặt quạt câyQuạt trần ngay trên bếp muốn dời thì nhờ thợ điện
Vị trí bếpDọn sạch vùng quanh bếp, sắp lại đồ trên kệDời bếp sang chỗ khác: đường gas do đơn vị cung cấp gas, điện máy hút mùi do thợ điện
Tường sau bếpLau sạch dầu mỡ, gỡ decal giấy bám mépThay giấy dán, tấm ốp bằng vật liệu chịu nhiệt do thợ hoàn thiện

Khi rèm hay khăn bắt lửa: phút đầu

Lửa ở vật mềm cạnh bếp lớn rất nhanh, nhưng ở mấy giây đầu thường vẫn còn nhỏ. Việc trong phút đầu là ngắt nguồn và giữ người an toàn, không phải liều dập bằng mọi giá.

  1. Tắt bếp, khoá van gas nếu với tới mà không phải với qua lửa.
  2. Nếu chỉ là mép khăn hay góc giấy nhỏ, thả vào bồn rửa trống và xả nước; không cầm vật đang cháy chạy qua nhà.
  3. Nếu rèm đã cháy lên cao hoặc lửa lan sang tủ, đưa mọi người ra khỏi nhà ngay, đóng cửa bếp lại phía sau nếu kịp, và gọi 114 từ bên ngoài.
  4. Không giật rèm đang cháy xuống bằng tay trần, không quạt, không thổi.
  5. Nếu ai đó bị bỏng, làm mát vùng bỏng bằng nước sạch mát và gọi 115 khi vết bỏng rộng, ở mặt, tay hoặc ở trẻ nhỏ.

Cháy dầu trong chảo là chuyện khác với cháy rèm: chảo dầu cháy không được đổ nước, mà đậy vung kín và tắt bếp. Đó là một phản xạ nên tập trước ở lớp phòng cháy hoặc lớp sơ cứu, nơi có người hướng dẫn trực tiếp.

Dạy trẻ, nhắc người cao tuổi và giữ thói quen lâu

Trẻ ba bốn tuổi trở lên có thể hiểu một quy tắc đơn giản: chỗ bếp là chỗ của lửa, khăn và giấy không được đặt gần. Có thể giao cho trẻ khoảng năm sáu tuổi một việc nhỏ có ý nghĩa: sau bữa cơm, nhìn mặt đá cạnh bếp xem có giấy, túi, khăn để quên không và mang ra chỗ khác. Trẻ thích được giao việc thật, và việc lặp lại mỗi ngày giúp con nhớ lâu hơn mọi lời dặn.

Người cao tuổi hay có thói quen vắt khăn ở tay nắm cạnh bếp vì tiện lau tay. Thay vì bảo bỏ thói quen, đặt một móc khăn mới ở đúng tầm tay nhưng phía bồn rửa, rồi để khăn cũ đi. Ông bà quen tay với cái móc mới sau vài ngày. Tương tự với rèm: thay rèm ngắn hơn hoặc mành cuốn, nói rằng cho bếp sáng hơn, dễ lau hơn, thay vì nói rèm cũ nguy hiểm.

Thói quen giữ lâu nhất là coi mặt đá cạnh bếp như một vùng trống: nấu xong lau, không để gì lại. Người nấu chính trong nhà giữ vùng này, mỗi khi đổi mùa và đổi hướng gió thì thử lại phép bật bếp nhỏ cạnh cửa sổ mở. Đầu báo khói ở hành lang gần bếp nên có, để nếu chuyện xảy ra lúc cả nhà không ở bếp thì vẫn có tiếng báo.

Câu hỏi thường gặp

Bếp gas đặt sát cửa sổ có vi phạm điều gì không?

Không có cấm đoán chung cho nhà ở gia đình về việc này. Điều quan trọng là gió không thổi thẳng vào họng lửa khi đun nhỏ, rèm và vật mềm không với tới vùng lửa, và căn bếp vẫn được thông gió. Chung cư có thể có nội quy riêng về bếp gas, nên hỏi ban quản lý.

Bếp có bộ ngắt gas khi tắt lửa thì có cần để ý gió nữa không?

Vẫn cần. Bộ phận đó giúp hạn chế gas thoát ra khi lửa tắt, nhưng nó có thể hỏng, bẩn hoặc phản ứng chậm. Ngoài ra gió vẫn làm lửa liếm ngang vào tay cầm nồi và khăn, chuyện mà bộ ngắt gas không xử lý được.

Rèm cửa sổ bếp nên dùng loại gì?

Cách an toàn nhất là treo cao hơn bậu cửa, ngắn, không chạm mặt đá và được buộc gọn khi nấu. Mành cuốn, mành lá có thể kéo lên hẳn là lựa chọn gọn. Vải nào ngấm dầu lâu năm thì thay, không chỉ giặt rồi treo tiếp.

Có nên dùng tấm chắn gió quanh bếp gas không?

Tấm chắn bằng kim loại, đặt cách họng lửa một khoảng và đúng hướng dẫn của nhà sản xuất bếp thì giúp lửa ổn định ở chỗ nhiều gió. Không dùng bìa các tông, nhựa, gỗ mỏng, giấy bạc quấn kín quanh bếp vì chúng bắt lửa hoặc làm nóng bình gas, chân bếp.

Khi đang ninh lửa nhỏ có được ra khỏi bếp không?

Nếu bếp ở chỗ có gió lùa, nên ở lại hoặc khép cửa sổ và quay lại nhìn đều đặn. Ra khỏi nhà khi đang ninh là thói quen nên bỏ hẳn. Đặt hẹn giờ trên điện thoại giúp nhớ quay lại, nhất là khi trong nhà có nhiều việc cùng lúc.

Khăn lau bếp ngấm dầu có tự bốc cháy không?

Khăn, giẻ thấm dầu ăn chất đống lâu ngày ở chỗ nóng, bí có nguy cơ tự nóng lên. Trong bếp gia đình, cách đơn giản là giặt khăn dầu sớm, phơi khô thoáng, không nhét khăn dầu vào ngăn kéo cạnh bếp hay túi kín.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138