Bàn kính phòng khách an toàn hơn cho nhà có trẻ khi mặt kính là kính cường lực hoặc đã dán phim an toàn, cạnh và góc được bo tròn hoặc bọc, mặt kính được cố định vào khung, và trên bàn không có ấm nước nóng, cốc trà hay khăn trải dài để trẻ kéo. Nếu không làm được các việc đó, cất mặt kính đi một thời gian là cách đơn giản nhất.
Bàn trà thấp đứng ở giữa phòng khách, đúng ngang tầm trán của trẻ đang tập đi, và đúng chỗ người lớn đặt ấm trà, phích nước, đĩa trái cây có dao. Bài này kiểm từng thứ của chiếc bàn: loại kính, cạnh và góc, cách mặt kính nằm trên khung, những thứ đặt trên bàn, cả tủ kính và kệ kính trong phòng khách, và nói rõ việc phải làm khi kính vỡ hay trẻ đập đầu.
Vì sao bàn trà là chỗ trẻ hay va
Trẻ từ lúc tập đứng tới khoảng ba tuổi có cái đầu nặng so với thân, bước chân chưa vững, và khi ngã thường ngã chúi tới trước. Chiều cao bàn trà phòng khách thường vừa đúng ngang trán, ngang mắt của trẻ ở tuổi này. Trẻ lại hay dùng chính cái bàn để vịn đứng lên, vịn đi vòng quanh, nên khoảng thời gian trẻ ở sát mép bàn rất dài. Một cú trượt chân là trán hoặc lông mày đập thẳng vào cạnh.
Mặt kính có thêm ba vấn đề riêng. Thứ nhất, kính thường khi vỡ tạo mảnh lớn, nhọn, có thể cắt sâu; kính cường lực vỡ thành hạt nhỏ ít sắc hơn, nhưng cạnh của nó nếu không mài vẫn sắc như cạnh kính khác. Thứ hai, nhiều bàn có mặt kính chỉ đặt lên khung, giữ bằng mấy núm cao su; trẻ trèo lên một mép, kính bập bênh hoặc trượt ra. Thứ ba, kính trong suốt nên trẻ khó nhận ra cạnh bàn, nhất là khi phòng nhiều nắng.
Cuối cùng là đồ trên bàn. Nhà Việt tiếp khách bằng ấm trà, phích nước sôi, đĩa hoa quả có dao gọt. Trẻ kéo khăn trải bàn hay với lên mặt bàn là những thứ đó rơi xuống ngay vị trí của trẻ.
Checklist bàn kính và đồ kính trong phòng khách
Ngồi xuống sàn ở tầm cao của trẻ rồi đi một vòng quanh bàn. Dùng ngón tay sờ từng cạnh, từng góc.
| Kiểm gì | Nhìn và thử thế nào | Chưa đạt thì |
|---|---|---|
| Loại kính | Hỏi lại nơi bán, xem giấy tờ kèm bàn; ở góc kính cường lực đôi khi có dấu khắc nhỏ, nhưng không phải bàn nào cũng có | Không chắc thì coi như kính thường: dán phim an toàn hoặc cất mặt kính |
| Cạnh kính | Vuốt ngón tay dọc cạnh: cạnh mài tròn trơn hay vuông sắc, có chỗ mẻ không | Bọc thanh mềm dọc cạnh; cạnh mẻ thì cất kính và nhờ thợ kính |
| Góc bàn | Góc vuông nhọn hay bo tròn | Gắn miếng bọc góc mềm; kiểm định kỳ vì trẻ hay gỡ ra |
| Mặt kính trên khung | Ấn một mép xuống: kính có bập bênh, nhấc lên được hay trượt không | Cố định bằng đệm dính hai mặt chuyên cho kính, hoặc cất mặt kính |
| Kính có vết nứt, rạn | Soi nghiêng dưới đèn tìm đường nứt nhỏ | Ngưng dùng ngay, cất xa, gọi thợ kính |
| Đồ trên bàn | Có ấm trà, phích, cốc nóng, dao, bật lửa, thuốc lá, thuốc uống không | Dời lên chỗ cao, xa mép; dao và bật lửa cất hẳn |
| Khăn trải bàn | Khăn có thả mép xuống trong tầm tay trẻ không | Bỏ khăn hoặc dùng khăn vừa khít mặt bàn |
| Tủ kính, kệ kính | Cửa tủ kính có dán phim, có khoá không; kệ kính có đồ dễ vỡ ở tầng thấp không | Dán phim, khoá cửa tủ, dời đồ dễ vỡ lên cao |
Phim an toàn là lớp phim dán lên mặt kính để khi kính vỡ, mảnh kính dính lại vào phim thay vì văng ra. Phim không làm kính khó vỡ hơn, chỉ làm cái vỡ bớt nguy. Với bàn mặt kính lớn, việc dán phẳng không bọt khí nên nhờ thợ.
Những lựa chọn khi có trẻ nhỏ
Cất mặt kính đi một thời gian. Nhiều bàn trà có mặt kính đặt trên khung gỗ hoặc khung sắt. Nhấc mặt kính ra, cất cẩn thận dựng đứng sau tủ, phủ khung bằng tấm gỗ ép hay tấm đệm, là bàn đã an toàn hơn hẳn trong vài năm đầu. Khi trẻ lớn, đặt kính lại.
Dời bàn sát tường hoặc vào góc. Bàn đứng giữa phòng là chướng ngại trên mọi đường trẻ chạy. Dời sát sofa hoặc vào góc giúp chừa khoảng sàn trống cho trẻ chơi.
Dùng bàn thấp hơn hoặc bàn gỗ bo tròn. Nếu đang tính đổi bàn, bàn gỗ góc bo tròn, mặt không kính là lựa chọn hợp nhà có trẻ. Không cần đổi gấp nếu đã cất kính và bọc góc.
Bọc góc, bọc cạnh đúng cách. Miếng bọc góc phải bám chắc, trẻ không gỡ được bằng tay. Kiểm lại vài ngày một lần vì keo yếu dần, và miếng bọc rơi ra có thể thành vật nhỏ trẻ cho vào miệng.
Đặt khay cho đồ nóng ở chỗ khác. Ấm trà, phích nước có một chỗ cố định trên kệ cao hoặc bàn sát tường. Khi tiếp khách, rót nước xong đặt ấm lại chỗ đó, không để trên bàn trà.
Gương lớn, kệ kính và cửa kính trong phòng khách
Bàn trà không phải món kính duy nhất. Nhiều phòng khách có gương soi đứng dựng sát tường, loại gương cao bằng người, chỉ tựa vào tường mà không bắt vít. Trẻ vịn vào khung gương để đứng hoặc chạy chơi va phải là gương đổ úp xuống, vỡ thành mảnh lớn ngay trên người trẻ. Gương đứng nên được bắt vào tường bằng ke hay dây như tủ cao, hoặc treo hẳn lên tường ở độ cao trên tầm với của trẻ.
Kệ kính nhiều tầng đặt góc phòng để bày đồ lưu niệm, bình hoa: mỗi tấm kính thường chỉ gác lên mấy chốt nhỏ. Trẻ kéo một món đồ ở tầng thấp có thể làm tấm kính lệch khỏi chốt. Tầng thấp nên để trống hoặc chỉ đặt đồ không vỡ, và kệ nên neo vào tường.
Cửa kính lùa ra sân hay ra ban công rất trong, nhất là khi vừa lau sạch. Trẻ đang chạy, người già mắt kém đều có thể đâm vào. Dán vài miếng dán màu ngang tầm mắt trẻ và tầm mắt người lớn giúp mọi người nhận ra có tấm kính ở đó. Cửa kính lớn ở nhà cũ nếu không rõ có phải kính an toàn không thì hỏi thợ kính, có thể dán phim an toàn cho phần dưới cửa.
Tự làm và gọi thợ kính
Kính là vật liệu cần dụng cụ riêng khi cắt, mài, thay. Người ở chỉ nên làm những việc không cần tháo lắp kính.
| Việc | Tự làm được | Phải gọi thợ |
|---|---|---|
| Gắn bọc góc, bọc cạnh | Có | Không cần |
| Cất mặt kính rời | Có, hai người khiêng, đeo găng | Mặt kính lớn, nặng: nhờ người quen việc |
| Dán phim an toàn kính nhỏ | Có thể, theo hướng dẫn kèm phim | Mặt kính lớn, cửa tủ kính |
| Mài cạnh kính sắc, mẻ | Không | Thợ kính |
| Thay kính thường bằng kính cường lực | Không | Thợ kính đo và thay |
| Dọn kính vỡ | Có, đeo găng dày, giày dép, dùng chổi và băng dính bắt mảnh nhỏ | Không cần |
Khi dọn kính vỡ, đưa trẻ và người già sang phòng khác, đi giày dép, quét từ ngoài vào trong, dùng băng dính rộng ấn lên sàn để bắt mảnh vụn. Gói mảnh kính trong giấy báo dày hay hộp carton, ghi chữ cho người thu gom biết, không bỏ thẳng vào túi rác mỏng.
Khi trẻ va đầu vào bàn hoặc bị kính cắt
Định hướng cho phút đầu. Những tình huống chảy máu nhiều và chấn thương đầu nên được học kỹ ở lớp sơ cứu có thực hành.
- Trẻ va trán, va đầu vào cạnh bàn: ôm dỗ trẻ, xem chỗ va. Chườm lạnh nhẹ qua một lớp khăn mỏng lên chỗ sưng trong ít phút; không chà xát mạnh, không bôi các thứ dân gian.
- Gọi 115 hoặc đưa đi cơ sở y tế ngay nếu trẻ lịm đi, nôn, co giật, quấy khác thường, chảy máu tai mũi, hoặc vết sưng to rất nhanh.
- Trẻ bị kính cắt: đưa trẻ ra khỏi chỗ có mảnh kính trước, rồi ép miếng vải sạch lên vết thương để cầm máu.
- Không rút mảnh kính đang cắm sâu vào da; giữ nguyên và đưa đi cấp cứu. Vết cắt sâu, dài, ở mặt, mắt, cổ tay, hoặc máu chảy không ngừng khi đã ép: gọi 115.
- Vết xước nông: rửa bằng nước sạch, che lại, theo dõi; nếu vết thương đỏ, sưng, đau tăng trong mấy ngày sau thì đi khám.
Cả nhà nên biết trước chỗ để băng gạc sạch và số 115. Một buổi học sơ cứu giúp người lớn bình tĩnh hơn khi thấy máu.
Dạy trẻ, nhắc người lớn và khách tới chơi
Trẻ dưới hai tuổi chưa nhớ được luật nên việc chính là sửa chiếc bàn. Từ khoảng hai tuổi rưỡi, ba tuổi có thể đặt luật: "Không trèo lên bàn, không ngồi lên mặt kính, không chạy quanh bàn." Khi trẻ va vào bàn, tránh câu đánh bàn cho bé hết đau; nói đơn giản "con chạy nhanh quá, đụng bàn rồi", để trẻ hiểu nguyên nhân là tốc độ và chỗ chạy.
Với người lớn trong nhà, thói quen cần đổi là chỗ đặt ấm trà, phích nước. Ông bà quen pha trà trên bàn trà phòng khách cả đời; nói lý do bằng chuyện của cháu và chỉ sẵn chỗ mới cho bộ ấm chén, đặt đúng tầm tay ông bà ngồi để không ai phải đứng lên với.
Khách tới chơi hay đặt cốc, điện thoại, chìa khoá, túi xách lên bàn trà. Trong túi có thể có thuốc, dao nhỏ, bật lửa. Một câu nhắc nhẹ "nhà có cháu nhỏ, anh chị để túi lên kệ giúp em nhé" là đủ.
Mỗi lần dọn nhà, mua đồ mới hay đổi chỗ bàn ghế, ngồi xuống sàn đi lại vòng kiểm một lần. Người hay lau bàn trà là người dễ phát hiện miếng bọc góc bị bong hay kính có vết rạn.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết bàn nhà mình là kính cường lực hay kính thường?
Cách chắc nhất là hỏi nơi bán hoặc xem giấy tờ kèm bàn. Một số kính cường lực có dấu khắc nhỏ ở góc nhưng không phải luôn có. Không chắc thì cứ coi là kính thường và dán phim an toàn hoặc cất mặt kính.
Kính cường lực có an toàn hoàn toàn cho trẻ không?
Kính cường lực khi vỡ thành hạt nhỏ nên ít gây vết cắt sâu hơn kính thường, nhưng cạnh và góc của nó vẫn cứng, vẫn gây chấn thương khi trẻ va đầu. Bọc góc và chừa khoảng trống vẫn cần.
Miếng bọc góc bàn có nguy hiểm gì không?
Miếng bọc góc bong ra có thể thành vật nhỏ trẻ cho vào miệng. Chọn loại đủ to, dán chắc, và kiểm lại thường xuyên. Bong thì gắn lại ngay hoặc cất đi.
Có nên trải khăn hay tấm lót lên mặt kính cho đỡ trơn không?
Khăn thả mép xuống là thứ trẻ hay kéo, làm rơi đồ trên bàn. Nếu muốn lót, dùng tấm lót vừa khít mặt bàn, không thả mép, và không đặt đồ nóng lên trên.
Trẻ va trán vào cạnh bàn sưng to có cần đi khám không?
Cục sưng ở trán sau va chạm thường gặp và nhiều khi chỉ cần theo dõi. Nhưng nếu trẻ lịm đi, nôn, quấy khác thường, co giật hay sưng to rất nhanh thì đưa đi cơ sở y tế hoặc gọi 115.
Tủ kính trưng bày trong phòng khách cần làm gì?
Dán phim an toàn cho cửa kính, khoá cửa tủ, dời đồ dễ vỡ lên các ngăn cao và neo tủ vào tường nếu tủ cao. Không để trẻ dùng tủ kính làm chỗ vịn đứng.