TuyetDoi.comTuyệt Đối
Hoá chất, thuốc, pin cúc áo và đồ vật nhỏ

Trẻ uống nhầm nước thông cống, tẩy bồn cầu, javel: ba chai nguy nhất và chỗ cất

Vì sao nước thông cống, tẩy bồn cầu và javel nguy hơn mọi chai khác trong nhà, kiểm chỗ cất từng chai, phút đầu khi trẻ lỡ uống và điều không được làm.

A father seen from behind placing white cleaning bottles onto a high latched cabinet shelf above a washing machine in a bright tiled Vietnamese laundry corner, soft morning daylight, eye-level medium shot

Trong nhà có hàng chục chai tẩy rửa, nhưng ba loại đáng lo nhất là nước thông cống, nước tẩy bồn cầu và javel, vì chúng ăn mòn hoặc gây bỏng niêm mạc chỉ với một ngụm nhỏ. Ba chai này phải nằm ở chỗ cao, có khoá hoặc chốt, đóng nắp sau mỗi lần dùng; nếu trẻ lỡ uống thì không gây nôn, giữ lại chai và gọi 115 ngay.

Chỗ nguy không nằm ở việc gia đình mua những chai này, mà ở chỗ chúng thường được đặt sát sàn: dưới bồn rửa, cạnh chân bồn cầu, góc máy giặt, đúng tầm tay trẻ biết bò. Bài này đi cùng bạn qua từng chỗ để chai, giải thích vì sao ba loại này khác các chai khác, cách kiểm nắp và nhãn, việc tự làm được trong một buổi tối, và những gì cần làm trong phút đầu nếu sự cố đã xảy ra.

Vì sao ba chai này nguy hơn nước rửa chén hay nước lau sàn

Phần lớn nước rửa chén, nước lau sàn pha loãng nếu trẻ nhấp phải thường gây khó chịu, nôn, đau bụng. Ba chai còn lại thuộc nhóm khác hẳn. Nước thông cống thường chứa chất kiềm rất mạnh, được làm ra để hoà tan tóc và dầu mỡ đóng cứng trong ống, nên khi gặp niêm mạc miệng, họng, thực quản của trẻ, nó làm tổn thương mô theo đúng cách đó. Nước tẩy bồn cầu nhiều loại có tính axit mạnh để đánh cặn vôi. Javel là chất tẩy trắng có gốc clo, đậm đặc thì gây bỏng, và nếu bị pha lẫn với chất tẩy có axit sẽ sinh ra khí độc.

Điều khiến tổn thương nặng là trẻ không cần uống nhiều. Một ngụm nhỏ, thậm chí chỉ ngậm rồi nhổ ra, cũng có thể làm bỏng miệng và họng. Tổn thương ăn mòn đôi khi không hiện ra ngay; trẻ có thể chỉ khóc, chảy nước dãi, không chịu nuốt, và người lớn dễ nghĩ là trẻ chỉ sợ vị lạ.

Thêm một lý do nữa: chai thông cống và tẩy bồn cầu thường có màu sặc sỡ, hình dáng tròn trịa, có khi có mùi chanh hay mùi hoa. Với một đứa trẻ mười tám tháng tuổi, chai màu xanh lá có mùi chanh trông không khác chai nước ngọt là mấy. Trẻ nhỏ học về đồ vật bằng cách cho vào miệng, nên mọi thứ trong tầm tay đều sẽ được nếm thử.

Vì sao chai hay nằm ở chỗ thấp, và kiểu nhà nào dễ hở

Không ai cố tình để chai thông cống cạnh trẻ. Chai nằm ở gầm bồn rửa vì đó là chỗ gần ống thoát nhất, chai tẩy bồn cầu dựng cạnh bồn cầu vì cọ xong tiện tay đặt xuống. Thói quen đó hình thành từ trước khi nhà có em bé, và ít ai ngồi xuống sàn để nhìn lại sau khi trẻ bắt đầu bò.

Nhà ống nhiều tầng thường có một nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang, chật, không có tủ, nên mọi chai đều đặt thẳng trên sàn hoặc trên bệ thấp. Căn hộ chung cư hay dồn hoá chất ra lô gia cạnh máy giặt, nơi trẻ được thả ra chơi lúc người lớn phơi đồ. Nhà ở nông thôn có thêm chuồng trại, kho, nơi để thuốc tẩy, vôi bột, chai can đủ loại trên nền đất. Mỗi kiểu nhà có một chỗ hở riêng, nên đừng chỉ kiểm bếp rồi yên tâm.

Thời điểm dễ xảy ra sự cố cũng có quy luật: lúc người lớn đang dọn dẹp, lúc có khách, lúc chuyển nhà, lúc về quê ăn Tết. Đó là những ngày chai lọ bị đặt tạm ở chỗ lạ và nhịp trông trẻ bị xáo trộn. Biết trước những ngày ấy để cẩn thận gấp đôi.

Checklist ba chai, kiểm trong mười phút

Cầm điện thoại đi một vòng các chỗ sau, mỗi chỗ kiểm cả ba câu hỏi: chai ở độ cao nào, nắp ra sao, có còn đúng vỏ gốc không.

Kiểm gìNhìn hoặc thử thế nàoChưa đạt thì
Gầm bồn rửa bátMở cửa tủ, ngồi xuống ngang tầm trẻ bò, xem có chai thông cống, javel nằm ở tầng dưới cùng khôngChuyển chai lên tủ treo cao, hoặc lắp chốt khoá cửa tủ trước khi để lại
Chân bồn cầu, góc phòng tắmNhìn sàn quanh bồn cầu, kệ thấp cạnh vòi senKhông để chai tẩy bồn cầu dựng cạnh bồn; cất lên kệ cao hoặc tủ có chốt
Nắp chaiVặn thử nắp: có khớp vào khấc an toàn không, có bị lỏng vì đã nứt ren khôngNắp hỏng thì dồn hoá chất sang chai cùng loại còn nắp tốt hoặc bỏ đi, không dùng tiếp
Vỏ chaiCó chai nào đã được chiết sang chai nước suối, chai nước ngọt, cốc khôngĐổ bỏ đúng cách hoặc chuyển về vỏ gốc có nhãn; không bao giờ đựng hoá chất trong vỏ đồ uống
Chai đang dùng dởSau khi cọ bồn cầu, chai có nằm lại trên nắp bồn hay thành chậu khôngTập thói quen: dùng xong là vặn nắp và cất ngay, kể cả khi định dùng tiếp sau mười phút
Xô, chậu đã phaXô nước lau có pha javel có được để ngoài hành lang, sân phơi khôngPha vừa đủ, dùng xong đổ ngay, úp xô lên

Đạt nghĩa là: đứng ở chỗ trẻ đứng, với tay hết cỡ, trẻ không chạm tới chai nào trong ba loại; mọi chai đều trong vỏ gốc và nắp vặn kín. Nhà có trẻ đã biết kéo ghế thì độ cao một mình không đủ, cần thêm chốt cửa tủ.

Tự làm được và việc nên nhờ người khác

Phần lớn việc ở đây là dời, cất, chặn, không cần dụng cụ gì đặc biệt. Chỉ có vài việc cần thêm người hoặc đơn vị chuyên môn.

ViệcTự làm đượcNhờ thợ hoặc nơi chuyên trách
Chỗ cấtDọn một tầng tủ treo cao làm tầng hoá chất; dán chốt khoá tủ dưới loại dán keo, không cần khoanNhờ thợ mộc lắp tủ treo hoặc kệ cao có cửa nếu nhà chưa có chỗ nào cao
Giảm số chaiMua lượng vừa dùng, không tích trữ; thay thông cống bằng cây móc tóc, cốc thông hút khi có thểỐng tắc lâu ngày nên gọi thợ thông tắc thay vì đổ thêm hoá chất
Chai hỏng nắp, hết hạnGói kỹ, để riêng, hỏi tổ dân phố hoặc UBND xã/phường chỗ thu gom rác nguy hại nếu cóKhông đổ hoá chất lạ vào cống khi chưa rõ thành phần
Không pha trộnNhớ một luật: javel không bao giờ đi cùng chất tẩy khác trong một xô, một bồnLỡ pha rồi thấy mùi hắc khó thở thì ra khỏi phòng, mở cửa, gọi 115 nếu có người khó thở

Chốt cửa tủ dạng dán thường giữ được với trẻ nhỏ, nhưng trẻ lớn hơn và khoẻ hơn có thể giật bung. Coi chốt là lớp thứ hai, còn lớp thứ nhất là độ cao và thói quen cất ngay.

Khi trẻ lỡ uống hoặc ngậm phải: phút đầu làm gì

Phần này chỉ định hướng để bạn không làm sai trong lúc hoảng; kỹ năng sơ cứu cụ thể nên học ở một lớp sơ cứu có thực hành.

  1. Bế trẻ ra khỏi chỗ có chai, lấy chai khỏi tay trẻ, nhẹ nhàng dùng khăn sạch lau phần hoá chất còn dính ở miệng, mặt.
  2. Không móc họng, không cố làm trẻ nôn. Chất ăn mòn đi xuống đã gây tổn thương, nôn ra là để nó đi qua thực quản và miệng thêm một lần nữa.
  3. Không tự cho uống sữa, nước chanh, giấm hay bất cứ thứ gì để trung hoà. Chỉ cho uống gì khi nhân viên y tế hướng dẫn qua điện thoại.
  4. Gọi 115 ngay, nói rõ trẻ bao nhiêu tuổi, uống chai gì, khoảng lúc nào, ước chừng bao nhiêu. Giữ nguyên chai, mang theo khi đến cơ sở y tế.
  5. Nếu hoá chất bắn vào mắt, rửa mắt dưới vòi nước sạch chảy nhẹ trong nhiều phút rồi đưa đi cấp cứu. Nếu dính da, cởi phần quần áo ướt và rửa da bằng nhiều nước.
  6. Trẻ khó thở, khò khè, chảy nhiều dãi, không nuốt được, nôn ra máu là dấu hiệu nặng; đừng chờ xem có đỡ không.

Kể cả khi trẻ trông bình thường, vẫn cần gọi và đưa trẻ đi khám, vì tổn thương ăn mòn có thể chậm biểu hiện. Một lớp sơ cứu có thực hành sẽ giúp bạn bình tĩnh hơn nhiều lần so với việc đọc.

Dạy trẻ và nhắc người lớn trong nhà

Với trẻ dưới ba tuổi, đừng trông vào lời dặn. Ở tuổi này trẻ chưa nhớ được luật, việc của người lớn là để trẻ không chạm tới. Có thể vẫn nói một câu ngắn, lặp lại mỗi lần cất: "Chai này của người lớn, chai này đắng, làm đau miệng".

Từ ba đến năm tuổi, dạy bằng một quy tắc dễ nhớ. Ví dụ: "Chai nào không phải sữa, nước của con thì đưa cho bố mẹ, không mở". Khen khi trẻ mang chai lạ đến cho người lớn thay vì mở ra.

Người giúp việc, ông bà đến trông cháu cần biết tầng hoá chất ở đâu. Nhiều sự cố xảy ra khi người khác dọn dẹp giúp và để chai ở chỗ quen của họ. Chỉ một lần cho họ thấy tầng cất và nói nhẹ nhàng: nhà có bé đang tuổi bò nên mọi chai đều lên đây.

Người lớn dọn nhà lúc trẻ thức là lúc hở nhất. Đang cọ bồn cầu thì có chuông cửa, chai mở nắp nằm lại trên sàn. Thói quen nhỏ: rời phòng là cầm theo chai, hoặc vặn nắp đặt lên cao trước khi đi.

Giữ thói quen lâu dài

Tầng hoá chất chỉ có ích khi mọi người trong nhà đều trả chai về đúng chỗ. Hãy chọn một người phụ trách nhìn lại tầng này mỗi khi mua hoá chất mới về, vì chai mới thường được để tạm ngay sàn bếp hoặc bậc cửa và quên ở đó vài ngày.

Mỗi lần trẻ lên một nấc vận động, biết đứng vịn, biết kéo ghế, biết mở cửa tủ, hãy ngồi xuống đúng tầm mắt trẻ nhìn lại chỗ cất. Một tầng tủ hôm qua là cao, hôm nay đã thành vừa tầm với khi trẻ đứng trên ghế nhựa.

Khi đến chơi nhà ông bà, nhà người quen, bạn nên liếc qua gầm bồn rửa và góc nhà vệ sinh ở đó. Nhà không có trẻ nhỏ thường để chai sát sàn vì tiện; bạn có thể xin phép cất tạm lên cao trong lúc ở chơi mà không cần giải thích dài.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ chỉ liếm nắp chai tẩy bồn cầu có cần đi khám không?

Nên gọi 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá, mang theo chai. Với chất ăn mòn, lượng rất nhỏ cũng có thể gây tổn thương, và dấu hiệu có thể chậm xuất hiện.

Có nên cho trẻ uống sữa ngay sau khi uống nhầm hoá chất không?

Không tự cho uống sữa hay thứ gì để trung hoà. Chỉ làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế khi bạn đã gọi 115 và mô tả rõ loại hoá chất.

Javel pha loãng để lau sàn có còn nguy với trẻ không?

Pha loãng thì bớt mạnh nhưng vẫn gây kích ứng, và xô nước còn là mối nguy đuối nước với trẻ biết bò. Dùng xong đổ ngay, úp xô, không để xô đã pha qua đêm.

Chốt khoá tủ dạng dán có đủ chắc không?

Với trẻ nhỏ thường đủ để làm chậm và chặn, nhưng không phải tuyệt đối. Kết hợp chốt với việc đặt chai ở tầng cao và cất ngay sau khi dùng.

Đổ nước thông cống còn thừa đi thế nào cho an toàn?

Giữ trong vỏ gốc, vặn chặt, để riêng chỗ cao. Hỏi tổ dân phố hoặc UBND xã/phường về điểm thu gom rác nguy hại; không đổ trộn với hoá chất khác.

Trộn javel với nước tẩy bồn cầu để tẩy mạnh hơn có sao không?

Có. Trộn hai loại có thể sinh khí độc gây khó thở. Mỗi lần chỉ dùng một loại, xả nước sạch kỹ rồi mới dùng loại khác. Nếu đã lỡ hít, ra chỗ thoáng và gọi 115 khi khó thở.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138