TuyetDoi.comTuyệt Đối
Hoá chất, thuốc, pin cúc áo và đồ vật nhỏ

Trẻ uống dầu gió, cồn, nước rửa tay khô: lọ nhỏ trong túi xách nguy thế nào

Chai dầu gió, lọ dầu nóng, cồn và nước rửa tay khô nhỏ gọn nên nằm khắp nơi. Vì sao lượng nhỏ đã nguy với trẻ, kiểm túi xách, đầu giường và phút đầu.

An older woman seen from the side, face turned away, hanging her handbag on a high wall hook by the front door of a bright Vietnamese living room, warm evening lamp light

Dầu gió, dầu nóng, cao xoa, cồn sát trùng và nước rửa tay khô đều là thứ người lớn coi là vô hại, nhưng với trẻ nhỏ, nuốt phải một lượng rất ít cũng có thể gây ngộ độc. Những chai lọ này cần được cất như thuốc: ở trên cao, có nắp, không để trong túi xách thả dưới sàn, không để trên gối hay đầu giường nơi trẻ ngủ.

Cái khó là các lọ này nhỏ và đi theo người: trong túi áo của ông, túi xách của bà, ngăn bàn, ví, cốp xe. Bài này giải thích vì sao lượng nhỏ đã nguy, rà từng chỗ lọ dầu, chai cồn hay nằm, phân biệt việc tự làm và việc cần nhân viên y tế, và cách nói với ông bà sao cho không mất lòng.

Vì sao lọ nhỏ lại là chuyện lớn với trẻ

Dầu gió, dầu nóng, cao xoa là hỗn hợp tinh dầu và các hoạt chất tạo cảm giác nóng, mát trên da. Bôi ngoài da cho người lớn thì quen thuộc, nhưng khi trẻ nhỏ nuốt phải, một số thành phần trong đó có thể gây ngộ độc nặng ngay cả với lượng chỉ bằng vài giọt đến một ngụm nhỏ. Cơ thể trẻ nhỏ nhẹ cân, nên cùng một lượng chất, tác động lên trẻ lớn hơn nhiều lần so với người lớn.

Tinh dầu loãng và trơn còn có nguy cơ sặc vào đường thở giống xăng dầu: trẻ ho, sặc khi nuốt, một ít trượt vào phổi. Mùi dầu gió hắc, nhưng trẻ tò mò vẫn ngậm thử miệng chai lăn hay mút ngón tay vừa nhúng vào lọ.

Cồn sát trùng và nước rửa tay khô có lượng cồn cao. Trẻ nhỏ nhạy cảm với cồn hơn người lớn rất nhiều; nuốt một ít có thể khiến trẻ lừ đừ, buồn ngủ bất thường, mệt nặng. Nước rửa tay khô dạng gel có mùi trái cây, đựng trong chai bóp nhỏ màu sắc, đặc biệt hấp dẫn trẻ. Rượu ngâm, rượu thuốc trong nhà cũng xếp vào nhóm này.

Một điều nữa làm nhóm này khó trông: chúng không bao giờ ở yên một chỗ. Chai cồn đi theo hộp sơ cứu, lọ dầu đi theo người, chai rửa tay đi theo ba lô. Thuốc thì người ta quen cất vào tủ, còn dầu và cồn thì người ta quen để ngoài cho tiện. Vì thế checklist ở đây không chỉ là kiểm tủ, mà là kiểm theo người và theo túi.

Lọ dầu, chai cồn hay nằm ở đâu trong nhà

Túi xách, túi áo của người lớn. Bà để lọ dầu trong túi xách, đặt túi xuống sàn hoặc ghế khi đến chơi. Trẻ lục túi là việc rất bình thường, và lọ dầu là món đầu tiên trẻ tìm thấy.

Đầu giường, gối, chiếu. Người lớn bôi dầu trước khi ngủ, để lọ ngay cạnh gối. Sáng ra trẻ bò lên giường, lọ vẫn nằm đó, có khi nắp chưa đậy.

Bàn uống nước, kệ tivi. Chai nước rửa tay khô, lọ dầu xoa để chỗ dễ lấy cho cả nhà, cũng là chỗ dễ lấy cho trẻ.

Xe máy, ô tô. Lọ dầu gió trong hộc xe, chai nước rửa tay khô trong túi cửa ô tô ngay cạnh ghế trẻ ngồi.

Tủ thờ, tủ kính, góc bàn trang điểm. Lọ dầu, lọ cồn để lẫn với lọ nước hoa, chai nước súc miệng ở độ cao trẻ đứng trên ghế với tới được.

Hộp sơ cứu, túi đồ đi chơi. Chai cồn nhỏ, bông tẩm cồn, lọ dầu được nhét chung vào túi đồ dã ngoại, túi đi biển. Khi bày đồ ra trên chiếu, trẻ ngồi ngay cạnh và tò mò mở từng thứ. Túi này cũng cần có ngăn riêng đóng kín và người lớn giữ.

Mỗi loại nguy ở điểm nào

Năm nhóm lọ chai này hay bị gộp chung là đồ bôi ngoài, nhưng mỗi nhóm có một điểm cần nhớ riêng khi cất và khi xử lý.

LoạiĐiểm cần nhớCất thế nào
Dầu gió dạng lỏngLoãng, dễ sặc vào phổi khi trẻ nuốt và ho; chai nhỏ vừa tay trẻĐóng nắp, để trong hộp có nắp trên cao
Dầu nóng, cao xoa dạng sápHộp tròn dẹt giống hộp kẹo, trẻ dễ mở và mútKhông để trên bàn nước, đầu giường thấp
Cồn sát trùngTrẻ nhạy với cồn; cồn còn dễ cháy, không để gần bếp, nến, hươngTầng thuốc có cửa, xa nguồn lửa
Nước rửa tay khô dạng gelMùi trái cây, chai bóp màu sắc, trẻ dễ tự bóp vào miệngNgười lớn giữ, không treo ở ba lô trẻ nhỏ
Rượu ngâm, rượu thuốcBình lớn, thường đặt dưới gầm tủ; trẻ có thể mở vòi hoặc nắpĐưa lên cao hoặc tủ có khoá

Điểm chung của cả năm nhóm là người lớn coi chúng là đồ quen, không phải thuốc, nên không cất như thuốc. Đổi cách nhìn đó là đổi được phần lớn chỗ hở.

Checklist kiểm dầu và cồn trong nhà

Mỗi người lớn trong nhà tự kiểm túi của mình trước, rồi mới đi các phòng.

Kiểm gìNhìn hoặc thử thế nàoChưa đạt thì
Túi xách, ba lô, túi áoCó lọ dầu, chai cồn, gel rửa tay không; túi có hay để dưới sàn, trên ghế thấp khôngTreo túi lên móc cao, hoặc dồn các lọ vào ngăn khoá kéo trong và đặt túi lên kệ
Đầu giườngCó lọ nào nằm trên giường, gối, tủ đầu giường thấp khôngCất về tủ có cửa sau khi bôi; nếu cần dùng đêm, để trên kệ cao trẻ không với tới
Nắp lọNắp có đậy kín, có bị nứt, có còn bi lăn không bị lỏngLọ hỏng nắp thì bỏ đi hoặc dồn sang lọ cùng loại còn tốt
Cồn sát trùngChai cồn có để trong tủ thuốc có nắp, trên cao khôngCất chung tầng với thuốc, không để ngoài bàn
Nước rửa tay khôCó chai nào treo ở ba lô của trẻ, đặt ở bàn thấp, cạnh bồn rửa thấp khôngVới trẻ dưới năm tuổi, người lớn giữ chai và bóp cho trẻ
Rượu ngâm, rượu thuốcBình rượu có để dưới gầm tủ, trên sàn khôngĐưa lên cao hoặc vào tủ có khoá

Đạt nghĩa là không lọ dầu, chai cồn nào nằm ở chỗ trẻ đứng trên sàn hoặc trên ghế với tới, và mọi túi xách đều có chỗ treo cao khi về nhà hay có khách đến.

Tự làm được và việc cần nhân viên y tế

Ở chuyện này hầu như không có việc gì cần thợ. Phần tự làm là cất, treo, thay thói quen; phần chuyên môn là của nhân viên y tế.

  • Tự làm: đặt móc treo túi xách cạnh cửa ra vào ở độ cao người lớn, để khách và ông bà treo túi khi vào nhà.
  • Tự làm: dồn mọi lọ dầu trong nhà về một hộp có nắp, để chung tầng thuốc; mỗi người lớn chỉ giữ một lọ trong túi.
  • Tự làm: thay chai nước rửa tay khô nhỏ cho trẻ bằng thói quen rửa tay bằng xà phòng khi có thể.
  • Tự làm: không dùng dầu gió, dầu nóng, cao xoa cho trẻ nhỏ khi chưa hỏi nhân viên y tế; có loại không dành cho trẻ.
  • Cần nhân viên y tế: mọi trường hợp trẻ nuốt, ngậm dầu xoa, cồn, gel rửa tay, kể cả khi trẻ trông bình thường.
  • Cần nhân viên y tế: trẻ bị dầu nóng dính vào mắt, mắt đỏ, đau, nhắm chặt.

Việc bôi dầu cho trẻ khi bị ho, cảm là chuyện nhiều nhà coi như thói quen. Bài này không bàn chuyện chữa bệnh; chỉ lưu ý rằng nếu đã không chắc thì nên hỏi nhân viên y tế, và lọ dầu phải được cất ngay sau khi dùng.

Khi trẻ nuốt dầu xoa, cồn hoặc gel rửa tay

Định hướng phút đầu để không làm sai; học thêm lớp sơ cứu có thực hành để làm chắc tay hơn.

  1. Lấy lọ khỏi tay trẻ, lau sạch dầu ở miệng, tay, mặt bằng khăn khô rồi khăn ẩm.
  2. Không gây nôn, không móc họng: tinh dầu dễ sặc vào phổi.
  3. Không cho uống sữa, dầu ăn hay thứ gì theo mẹo. Không bôi thêm thứ gì lên miệng.
  4. Gọi 115 ngay, nói rõ tên loại dầu hoặc cồn, ước lượng còn bao nhiêu trong lọ trước và sau, thời điểm.
  5. Theo dõi lừ đừ, ngủ li bì bất thường, nôn, co giật, thở bất thường: đó là dấu hiệu nặng.
  6. Dầu vào mắt: rửa mắt dưới nước sạch chảy nhẹ nhiều phút, không dụi, rồi đưa đi khám.

Mang theo lọ dầu hoặc chai cồn khi đến cơ sở y tế. Biết rõ trẻ đã nuốt chất gì giúp nhân viên y tế xử lý nhanh hơn nhiều.

Nói với ông bà mà không làm ai phật lòng

Lọ dầu gió là vật bất ly thân của nhiều người lớn tuổi, gắn với thói quen và cả sự yên tâm. Nói "bà để lọ dầu bừa bãi nguy hiểm cho cháu" dễ khiến bà buồn. Cách nhẹ hơn là đưa ra giải pháp: một cái móc treo túi riêng của bà cạnh cửa, một hộp nhỏ đẹp có nắp để bà đựng lọ dầu và kính. Khi đồ có chỗ, người ta tự để vào chỗ đó.

Có thể kể lại cơ chế một cách bình thản: dầu xoa với người lớn thì không sao, nhưng cháu nhỏ nuốt vài giọt đã có thể mệt nặng, vì người cháu bé. Người lớn tuổi thường rất chú ý khi chuyện liên quan đến sức khoẻ của cháu.

Với trẻ từ bốn, năm tuổi, dạy câu ngắn: "Dầu của ông bà để xoa, không phải để ăn, không mở". Trẻ thấy lọ rơi thì mang cho người lớn và được khen. Trẻ lớn hơn có thể được giao việc nhắc ông bà treo túi lên móc, biến việc cất đồ thành trò chơi nhỏ giữa ông cháu.

Khi trẻ sang chơi nhà ông bà, người lớn đi cùng dành một phút nhìn đầu giường, bàn nước, túi xách đặt dưới sàn. Đó là lúc thói quen của hai nhà gặp nhau và dễ có chỗ hở nhất.

Về lâu dài, mỗi người lớn tự nhận phần túi của mình, còn một người phụ trách hộp dầu và chai cồn chung của cả nhà. Mỗi lần trẻ lớn thêm, biết mở khoá kéo, biết kéo ghế, người đó dời hộp lên cao thêm một nấc.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ liếm ngón tay dính dầu gió có nguy không?

Lượng dính tay thường rất ít, nhưng vẫn nên lau sạch, rửa tay trẻ và quan sát. Nếu không rõ trẻ đã nuốt bao nhiêu hoặc trẻ có biểu hiện lạ, gọi 115 để được hướng dẫn.

Nước rửa tay khô có an toàn cho trẻ tự dùng không?

Với trẻ nhỏ, người lớn nên giữ chai và bóp một lượng nhỏ cho trẻ, nhắc xoa đến khi khô. Không để trẻ tự cầm chai vì trẻ có thể liếm hoặc uống.

Có nên bôi dầu gió cho trẻ sơ sinh khi bị lạnh không?

Bài này không hướng dẫn chữa bệnh. Một số loại dầu xoa không dành cho trẻ nhỏ; nếu muốn dùng, hỏi nhân viên y tế trước, và cất lọ ngay sau đó.

Trẻ uống một ngụm rượu ngâm của ông thì sao?

Trẻ nhỏ rất nhạy với cồn. Gọi 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế, theo dõi lừ đừ, ngủ li bì, nôn. Rượu ngâm còn có thể chứa thành phần khác ngoài cồn.

Túi xách của khách đến chơi thì nhắc thế nào cho khéo?

Có sẵn móc hoặc kệ treo túi ở cửa, chủ nhà tự nhận treo giúp khách. Không cần giải thích dài; hầu hết khách đều hiểu khi nhà có trẻ nhỏ.

Lọ dầu nắp bi lăn có an toàn hơn lọ nắp vặn không?

Không hẳn. Trẻ có thể mút đầu bi lăn, cắn vỡ đầu nhựa hoặc làm bật viên bi ra, khi đó vừa có dầu vừa có vật nhỏ dễ hóc. Loại nào cũng cần đóng nắp và cất cao.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138