TuyetDoi.comTuyệt Đối
Cầu thang, ban công, cửa sổ và sân thượng

Cầu thang nhà ống an toàn: kiểm từng bậc, tay vịn, đèn và đồ để trên bậc

Cầu thang nhà ống hay gây ngã vì bậc trơn, tay vịn đứt quãng, đèn tắt giữa chừng và đồ để trên bậc. Bảng kiểm từng bậc cho cả nhà.

An older woman seen from the side with face turned away walking down a bright narrow staircase holding a continuous wooden handrail, warm evening lamp light, wide interior shot

Cầu thang nhà ống an toàn khi đủ bốn thứ: bậc không trơn và cao đều nhau, tay vịn chạy liền từ bậc đầu tới bậc cuối, đèn bật được từ cả hai đầu thang, và trên bậc không có gì. Thiếu một thứ là đủ để một người khoẻ mạnh trượt chân, huống gì trẻ nhỏ hay người già.

Nhà ống bốn năm tầng nghĩa là mỗi ngày mỗi người đi cầu thang vài chục lượt, quen tới mức không còn nhìn bậc. Cái quen đó là lý do phần lớn cú ngã xảy ra ở bậc cuối cùng, ở chiếu nghỉ tối, ở chỗ có đôi dép ai để lại. Bài này đi từng bậc: vì sao ngã, bảng kiểm cầm tay, việc sửa tự làm và việc gọi thợ, phút đầu khi có người ngã, và cách giữ cầu thang sạch đồ mà không phải nhắc mỗi ngày.

Người ta ngã cầu thang ở đâu và vì sao

Bậc cuối cùng và bậc đầu tiên là hai chỗ ngã nhiều nhất. Khi đi xuống, não đếm bậc theo nhịp, tới gần cuối thì tưởng đã hết, bước hụt xuống sàn. Khi đi lên, bậc đầu tiên thường cao hoặc thấp hơn các bậc còn lại do lúc xây phải bù cốt nền, chân nhấc theo thói quen không đủ cao nên vấp. Một chênh lệch chừng một hai phân là đủ làm vấp, vì chân không nhìn, chân nhớ.

Bậc trơn đến từ vật liệu và nước. Gạch men bóng, đá mài, gỗ phủ bóng khi gặp nước lau sàn, chân ướt từ nhà tắm lên, tất dày, dép lê đế mòn thì ma sát gần như mất. Mùa nồm ẩm ở miền Bắc, mặt bậc đọng một lớp ẩm mỏng không nhìn thấy. Mũi bậc vát tròn, bóng là chỗ gót chân trượt khi đi xuống.

Ánh sáng là thứ ba. Nhiều nhà chỉ có một bóng đèn ở chiếu nghỉ, công tắc ở tầng dưới, nên người ở tầng trên đi xuống trong bóng tối hoặc dò tay theo tường. Mắt người già cần nhiều ánh sáng hơn và chỉnh chậm hơn khi đi từ phòng sáng ra cầu thang tối. Thứ tư là tay: tay cầm đồ, bế con, ôm giỏ quần áo, cầm điện thoại nghĩa là không còn tay vịn. Cú ngã cầu thang thường là tổ hợp của hai ba thứ trên cùng lúc, không phải một.

Bảng kiểm từng bậc, đi từ trên xuống

Bắt đầu ở tầng cao nhất, đi xuống chậm, dừng ở mỗi đợt thang. Làm vào buổi tối một lần để thấy đèn thật sự ra sao.

Kiểm gìNhìn và thử thế nàoChưa đạt thì
Độ cao bậc đều nhauNhìn ngang từ bên hông, chú ý bậc đầu và bậc cuối mỗi đợt; đặt thước dây đo vài bậcBậc lệch rõ thì dán băng màu nổi ở mũi bậc đó để mắt nhận ra, báo cả nhà
Mặt bậc và mũi bậcĐi tất trên bậc khô, rồi thử một bậc vừa lau ẩmTrượt thì dán dải chống trơn ở mũi bậc, đổi thói quen lau
Tay vịnĐi xuống, tay trượt liền theo tay vịn từ bậc đầu tới bậc cuốiĐứt quãng ở chiếu nghỉ, hết sớm trước bậc cuối, lung lay khi lắc thì gọi thợ
Độ chắc tay vịnNắm chặt, kéo ra, đè xuống bằng sức nặng nửa ngườiCó tiếng kêu, vít lỏng, chân trụ nứt thì gọi thợ
ĐènĐứng đầu thang trên bật đèn, đi xuống, tắt ở chân thangChỉ bật tắt được một đầu thì gọi thợ điện; trong lúc chờ dùng đèn cảm biến chạy pin dán tường
Bóng tối ở chiếu nghỉĐứng ở chiếu nghỉ buổi tối, nhìn mép bậc kế tiếpKhông thấy rõ mép bậc thì thêm nguồn sáng
Đồ trên bậcĐếm mọi thứ đang nằm trên bậc và chiếu nghỉCó bất kỳ thứ gì thì dời đi
Thảm ở chân và đầu thangĐá nhẹ mép thảm, xem có cuộn lên, trượt đi khôngCuộn mép, trượt thì bỏ thảm hoặc dùng loại đế bám
Khe giữa lan can và bậcNhìn tam giác hở giữa nan cuối và mặt bậcTrẻ chui lọt thì nhờ thợ bịt

Bảng này không cần làm mỗi ngày. Làm kỹ một lần, sửa những gì chưa đạt, rồi kiểm lại khi nhà có người mới về ở, có trẻ bắt đầu bò, hay sau khi sửa nhà.

Đồ để trên bậc: thói quen nhỏ gây ngã lớn

Trong nhà ống, cầu thang hay biến thành kho tạm. Lý do luôn hợp lý, nhưng mỗi món đều là một chỗ vấp.

  • Giày dép để tạm ở bậc đầu vì kệ giày đã đầy; người đi xuống trong bóng tối dẫm lên đế dép là trượt.
  • Túi rác, thùng giấy "để đó lát mang xuống", chồng quần áo "để đó lát mang lên"; những thứ "lát nữa" thường nằm lại vài ngày.
  • Chậu cây, đồ trang trí đặt ở góc chiếu nghỉ, chỗ người ta xoay người và hay vung tay.
  • Đồ chơi của trẻ: xe nhỏ, bi, khối xếp hình rơi trên bậc; trẻ chơi ở chiếu nghỉ vì chỗ đó mát.
  • Dây sạc, dây ổ nối kéo qua cầu thang để cắm ở tầng khác; dây vắt ngang bậc vừa gây vấp vừa dễ bị dẫm dập vỏ.
  • Chó mèo nằm trên bậc, đặc biệt buổi trưa và tối; người già hay ngã vì né con vật nằm lẫn màu với bậc.

Cách giữ lâu nhất là có chỗ cho từng thứ: một giỏ ở chân thang và một giỏ ở đầu thang cho đồ "chờ mang", ai đi qua thì mang theo. Quy tắc trong nhà nói ngắn gọn: "Cầu thang không để gì". Trẻ lớn có thể được giao việc dọn giỏ mỗi tối.

Sửa gì tự làm được, gì phải gọi thợ

Phần lớn việc giảm ngã ở cầu thang là việc nhỏ. Chỉ phần đụng điện và phần chịu lực mới cần thợ.

ViệcTự làm đượcPhải gọi thợ
Chống trơn mặt bậcDán dải chống trơn ở mũi bậc, lau khô ngay sau khi lau ướt, không lau cầu thang lúc mọi người đang đi lạiXử lý bề mặt toàn bộ bậc nếu vật liệu quá bóng
Đánh dấu bậc lệch, bậc cuốiDán băng màu tương phản ở mũi bậc đầu và bậc cuốiSửa chiều cao bậc là việc xây dựng
Ánh sángĐèn cảm biến chạy pin, đèn ngủ cắm sẵn ở ổ có sẵn gần cầu thangLắp công tắc hai đầu thang, thêm đèn chiếu bậc, đi dây mới
Tay vịnKiểm, báo hỏng, lau sạch cho khỏi trơn tayNối tay vịn liền qua chiếu nghỉ, kéo dài tới bậc cuối, thêm tay vịn bên tường, siết lại chân trụ
ThảmBỏ thảm mỏng, thay loại đế bám, đặt cách chân thang một khoảngKhông cần
Khe lan canĐo, chụp ảnhBịt khe tam giác và khe giữa các nan

Tự thay công tắc, kéo thêm dây điện để có đèn ở đầu thang là việc nhiều người định làm cho nhanh. Đó là việc của thợ điện. Đèn chạy pin là cách an toàn trong lúc chờ.

Khi có người ngã cầu thang

Người ngã cầu thang thường cố đứng dậy ngay vì ngượng hoặc vì nghĩ không sao. Phút đầu cần chậm lại.

  1. Bảo người ngã nằm yên, đừng vội đứng; hỏi đau ở đâu, có tê tay chân không, có đập đầu không.
  2. Không kéo, không xốc người ngã dậy, nhất là người già. Nếu người đó đau cổ, đau lưng, đau hông dữ dội, không cử động được chân, hoặc lơ mơ, gọi 115 và giữ nguyên tư thế.
  3. Giữ ấm bằng một tấm chăn mỏng, ở bên cạnh, nói chuyện để theo dõi người đó có tỉnh táo, trả lời rõ ràng không.
  4. Nếu người ngã tự cử động bình thường, không đau nhiều, để họ tự ngồi dậy chậm theo nhịp của mình, có người đỡ bên cạnh chứ không kéo.
  5. Sau cú ngã có đập đầu, theo dõi trong ngày: đau đầu tăng, nôn, lú lẫn, buồn ngủ bất thường thì đi cấp cứu.

Đỡ người già sau ngã, cố định khi nghi gãy xương là kỹ năng nên học trực tiếp ở lớp sơ cứu. Gia đình có người già càng nên có ít nhất một người đã học.

Nói với trẻ và nhắc người lớn tuổi

Với trẻ ba bốn tuổi: Một câu duy nhất, nhắc nhiều lần: "Trên cầu thang thì đi, không chạy, tay vịn tay". Không chơi ở cầu thang, không để đồ chơi trên bậc. Khen khi trẻ tự nhặt đồ chơi khỏi bậc thay vì la khi trẻ quên.

Với trẻ lớn: Giao việc thật: dọn giỏ đồ chờ mang, nhắc người lớn khi thấy đèn cầu thang hỏng. Trẻ thích được giao trách nhiệm hơn là nghe cấm.

Với ông bà: Thay vì nói "bà đi cẩn thận kẻo ngã", hãy làm việc trước: lắp đèn, thêm tay vịn, dọn bậc. Rồi rủ ông bà đi thử: "Mẹ đi xuống thử xem đèn này đủ sáng chưa". Ông bà được hỏi ý kiến thì sẵn lòng hơn là được dặn.

Thói quen chung của cả nhà: Không mang đồ che tầm nhìn khi xuống thang, chia làm hai lượt; không cầm điện thoại đi thang; đi dép có đế bám trong nhà, không đi tất trơn trên bậc.

Mỗi kiểu nhà một chỗ cần để mắt

Nhà ống xây phố thường có cầu thang hẹp, dốc, một bên tường một bên lan can, đợt thang xoay chín mươi độ hoặc xoay vòng qua chiếu nghỉ hẹp. Chỗ đáng lo nhất là những bậc rẻ quạt ở góc xoay: phía trong bậc gần như không có mặt để đặt chân, người đi vội ôm góc trong là hụt. Nếu cầu thang nhà bạn có bậc rẻ quạt, tập cho cả nhà đi phía ngoài, chỗ mặt bậc rộng, và tay vịn phía đó phải chắc.

Nhà nông thôn và nhà cũ hay có cầu thang lên gác lửng, gác xép bằng gỗ hoặc sắt, dốc như thang leo, không tay vịn, đôi khi chỉ là thang tre bắc tạm. Đó là cầu thang không nên để trẻ tự lên xuống, và người già chỉ nên dùng khi thật cần, có người đi cùng. Chân thang phải tựa chắc, không đặt trên nền ướt hay lớp đất lún.

Căn hộ thông tầng ở chung cư thường có thang đẹp: bậc gỗ không cổ bậc, lan can kính hoặc nan thưa, đèn chiếu hắt. Đẹp nhưng bậc hở cho trẻ chui lọt, mặt gỗ bóng trơn khi đi tất, và đèn hắt có khi chỉ làm sáng tường mà không soi rõ mép bậc. Ở loại nhà này, mục cần kiểm kỹ nhất là khe giữa các bậc và độ trơn của mặt gỗ.

Câu hỏi thường gặp

Cầu thang nhà ống cần tay vịn một bên hay hai bên?

Một bên là tối thiểu và phải liền từ bậc đầu tới bậc cuối, kể cả qua chiếu nghỉ. Nhà có người già, người đau khớp, hoặc cầu thang dốc thì nên có thêm tay vịn bên tường, để lúc lên lúc xuống người đi đều có tay thuận để bám.

Dải chống trơn dán ở đâu trên bậc?

Dán ở mũi bậc, chỗ gót và mũi chân chạm khi đi xuống. Chọn dải có màu khác mặt bậc để mắt nhìn rõ mép. Dán trên mặt bậc sạch, khô, theo hướng dẫn của sản phẩm, và kiểm mép dải định kỳ vì mép bong lên lại thành chỗ vấp.

Đèn cầu thang chỉ bật được ở tầng dưới thì làm sao?

Cách lâu dài là nhờ thợ điện lắp công tắc ở cả hai đầu thang. Trong lúc chờ, dán đèn cảm biến chạy pin ở đầu thang và chiếu nghỉ. Không tự kéo dây hay thay công tắc.

Có nên trải thảm ở chân cầu thang không?

Thảm mỏng, nhẹ, không có đế bám ở chân thang là chỗ trượt và vấp rất hay gặp. Nếu muốn có thảm, chọn loại đế bám chắc, mép thấp, đặt lùi khỏi bậc cuối, và bỏ ngay khi mép bắt đầu cuộn.

Bậc đầu tiên cao hơn các bậc khác thì xử lý thế nào?

Sửa chiều cao bậc là việc xây dựng, cần thợ. Trong lúc chưa sửa, dán băng màu nổi ở mũi bậc đó, bật đèn đủ sáng ở chân thang và báo cho mọi người trong nhà, nhất là khách và ông bà mới đến ở.

Lau cầu thang lúc nào để không gây trơn?

Lau vào lúc ít người đi lại nhất, lau từ trên xuống, lau khô lại sau khi lau ướt và báo cả nhà đang lau. Tránh lau cầu thang ngay trước giờ trẻ tan học hay giờ ông bà đi nghỉ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138